Zegarek, telefon i... lodówka obalą twoje alibi. Łowca cyfrowych śladów zawstydza CSI
Inteligentne zegarki, telefony i nawet lodówki mogą dziś obalić każde alibi. Nowoczesne technologie pozwalają śledczym odtworzyć niemal każdy krok człowieka.
Można skłamać policjantowi, można próbować oszukać świadków, ale co, jeśli przeciwko nam przemówi... własny zegarek, telefon albo lodówka? – Gdyby chodziło o poważne przestępstwo, rozważyłbym demontaż drzwiczek inteligentnej lodówki – mówi Michał Podbielski, były policjant, dyrektor Biura Cyberbezpieczeństwa PTEiBS i biegły z zakresu informatyki śledczej.
Dziś w jego pracy coraz częściej przemawiają urządzenia, które towarzyszą nam na każdym kroku. Telefony, smartwatche, nawigacje czy nawet inteligentne sprzęty domowe stają się kopalniami wiedzy o naszym życiu.
Telefon to kopalnia danych
Gdybym dostał do ręki pani telefon i miał przeanalizować zapisane w nim dane, to niemal wszystkiego by się o pani dowiedział – mówi Podbielski. Telefon to fundament naszego życia – i to nie tylko cyfrowego. To w nim nosimy sekrety, emocje, całą prywatność.
Danych, które biegły może z niego wyciągnąć, jest mnóstwo: od lokalizacji, przez historię wyszukiwania, po skasowane zdjęcia i prywatne konwersacje. Po takiej analizie wiedziałbym o pani niemal tyle samo, co pani o sobie.
Kopalnią wiedzy są dla śledczych metadane. Ze zwykłego zdjęcia można wyciągnąć datę utworzenia, geolokalizację, a nawet model telefonu i ogniskową obiektywu. Do tego dochodzą maile i odtworzenie pełnej osi czasu aktywności urządzenia.
Usunięte dane też się odzyskują
Co jeśli przestępca jest sprytny i wszystko z telefonu pousuwa? Współczesne telefony korzystają z technologii, która sprawia, że po tzw. hard resecie, czyli przywróceniu urządzenia do ustawień fabrycznych, odzyskanie danych może być niemożliwe.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy usuwamy pojedyncze pliki. W takich przypadkach część danych – szacunkowo nawet 60–70 proc. – może udać się odzyskać. Nawet jeśli usuniemy fotografię, jej pomniejszona wersja może nadal znajdować się w pamięci telefonu.
Inteligentne urządzenia jako dowody
Telefon to jednak nie wszystko. Kiedyś padło z sali pytanie: co zrobiłbym, gdybym wszedł do czyjegoś domu i zobaczył inteligentną lodówkę? Odpowiedziałem krótko: to zależy od sprawy. Gdyby jednak chodziło o poważne przestępstwo, rozważyłbym demontaż drzwiczek takiej lodówki.
Zwykły odkurzacz automatyczny może być kopalnią wiedzy. Skanuje przestrzeń i tworzy mapę domu. Inteligentne zegarki gromadzą dane dotyczące tętna i ciśnienia. Jeśli ktoś twierdzi, że przez cały dzień spał, a dane z zegarka pokazują, że w pewnym momencie jego tętno wyraźnie wzrosło, może to być cenny materiał dowodowy.
Przełomowe sprawy
Pamiętam jedną sprawę – bardzo kontrowersyjną. Chodziło o małżeństwo w trakcie rozwodu. Dziadek pokazał wnukowi przerobione zdjęcie, na którym twarz dziecka doklejono do elementu o charakterze seksualnym. Udało się odzyskać to zdjęcie z telefonu mężczyzny, który został skazany.
Miałem też sytuację z drugiego bieguna. Poproszono mnie o analizę telefonu w sprawie o zabójstwo. Przeanalizowałem dane dotyczące przemieszczania się i znalazłem informacje, które bezsprzecznie wykluczały obecność tej osoby na miejscu zdarzenia. Zebrane dowody wykorzystano do budowania linii obrony.
Dlatego tak ważne jest, by w pracy śledczej nie fiksować się na jednej wersji. Urządzenia elektroniczne mogą nie tylko doprowadzić do sprawcy, ale też uratować niewinnego. Technologia działa na korzyść zarówno śledczych, jak i przestępców.
Powiązane
