Wiktor Janicki: Bez inwestycji w zdrowie kryzys demograficzny będzie coraz dotkliwszy

Już jesteśmy w fazie kryzysu demograficznego, a jego skala będzie narastać. Musimy jednocześnie reagować na to, co dzieje się dzisiaj i podejmować działania z myślą o kolejnych dekadach - powiedział Wiktor Janicki, prezes AstraZeneca Polska, w rozmowie z „Rzeczpospolitą”. Eksperci podkreślają, że demografia fatalnie wpisuje się w myślenie ograniczone do kadencji politycznych czy rocznych budżetów.

Według prognoz, w 2060 roku liczba mieszkańców Polski może spaść do 28 mln, co znacznie pogorszy obecną sytuację. Problem jest jednak znacznie bardziej złożony niż tylko niska dzietność, która wynosi około 1, podczas gdy do zastępowalności pokoleń potrzebujemy 2,1.

System emerytalny

Aby poradzić sobie z demograficznymi wyzwaniami, konieczne jest wydłużenie aktywności zawodowej. Tymczasem wciąż odkładamy poważną dyskusję na ten temat. Trudno oczekiwać aktywności zawodowej od osoby, która w wieku 60 lat jest schorowana i nie ma sił do pracy.

Inwestycje w zdrowie

Najtańsze leczenie to takie, które w ogóle nie musiało się odbyć - czyli profilaktyka. Tymczasem w Polsce przeznaczamy na nią około 1,5 proc. wydatków na zdrowie, podczas gdy średnia unijna wynosi około 4 proc. To inwestycja, która nie przynosi zwrotu w następnym roku budżetowym, ale jej efekty widać po 10, 20 czy 30 lat.

Można rozważyć zachęty dla osób regularnie korzystających z badań i szczepień, takie jak bon, ulgi podatkowe czy szybszy dostęp do specjalistów. Wczesne wykrycie choroby pozwala często zapobiec jej rozwojowi albo rozpocząć leczenie na etapie, na którym jest ono znacznie tańsze.

Finansowanie systemu

Obecny model finansowania ochrony zdrowia nie jest w stanie przetrwać głębokich zmian demograficznych. Jesteśmy sobie winni poważną rozmowę o tym, jaki standard opieki zdrowotnej możemy zapewnić przy obecnej wysokości składki zdrowotnej i dopłat z budżetu państwa.

Polska powinna zwiększyć wydatki na zdrowie z obecnych 7 proc. PKB do 8-9 proc., czyli poziomu zbliżonego do średniej unijnej. Potrzebujemy również większych nakładów na refundację leków i większej przewidywalności dla inwestorów.

Bez podjęcia decyzji już teraz, Polska może biec wprost ku ścianie demograficznej, nie rozglądając się wokół i nie przygotowując się na nadchodzące wyzwania.