Po zamachu w Krakowie wracają pytania o zaległą ustawę o e-dowodach
Śledczy wyjaśniający zamach w Krakowie mają utrudnioną pracę z powodu opóźnienia w przyjęciu krajowych przepisów wdrożenia unijnego systemu wymiany dowodów elektronicznych.
Weryfikacja hipotez dotyczących zamachu na krakowskim rynku wymaga dokładnego odtworzenia kontaktów i działań sprawcy. Dane z internetu i urządzeń, zabezpieczonych przez prokuratorów, mogą pokazać, z kim rozmawiał, czego szukał i czy dzielił się swoimi planami. Sprawne pozyskiwanie tych danych utrudnia jednak opóźnienie w przyjęciu krajowych przepisów.
Chodzi o ustawę o wdrożeniu europejskiego systemu wymiany dowodów elektronicznych w postępowaniu karnym (UC172), która dopiero 3 listopada trafiła do wykazu prac legislacyjnych rządu. Termin wdrożenia dyrektywy minął 18 lutego, a związane z nią rozporządzenie stosuje się od 18 sierpnia. Z projektu wynika, że rząd planuje przyjąć projekt dopiero w 2027 r.
Wiązący nakaz i krótki termin
Unijny pakiet o dowodach elektronicznych znacznie przyspieszy pozyskiwanie danych potrzebnych w śledztwach – podkreśla prof. Stanisław Tosza z Uniwersytetu Luksemburskiego. Jego zdaniem opóźnienie w przygotowaniu polskich przepisów utrudnia wykorzystanie narzędzia, które może mieć znaczenie również przy wyjaśnianiu okoliczności zamachu w Krakowie.
Ślady cyfrowe pozostawia nie tylko cyberprzestępczość, lecz także przestępstwa popełniane w świecie fizycznym. Ktoś nagrywa zdarzenie, telefony logują się do anten, ludzie wymieniają informacje, przestępcy ustalają plany. Sprawcy chwalą się tym, co zrobili, dzielą się obawami, że zostaną złapani albo szukają sposobu zatarcia śladów.
Dostęp do danych zagranicznych
Obecnie prokuratorzy korzystają z zatrzymania rzeczy, przeszukania, oględzin urządzeń elektronicznych i zabezpieczania danych. Uzyskanie tych danych od zagranicznych platform może trwać jednak wiele tygodni lub miesięcy. Tymczasem europejski nakaz wydania dowodów pozwala skierować wiążące żądanie przekazania danych w ciągu 10 dni od otrzymania nakazu, a w sytuacjach wyjątkowych w ciągu 8 godzin.
– Jutro może dojść do przestępstwa, o którym nie napiszą media, choć dla jego ofiar będzie to tragedia. Śledczy ponownie napotkają ten sam problem z dostępem do informacji. Nie przygotowując się do korzystania z tego narzędzia, strzelamy sobie w stopę – dodaje prof. Tosza.
Powiązane
