Transformacja sieci energetycznych: nie marnujmy potencjału, który już mamy

Transformacji energetycznej nie mierzy się już wyłącznie w megawatach czy gigawatach mocy przyłączonej do systemu – zgodzili się uczestnicy debaty „Nowa era sieci energetycznych: od prostych przyłączeń do inteligentnego bilansowania energii”, zorganizowanej podczas ubiegłotygodniowej konferencji EuroPOWER & OZE POWER. Eksperci z branży dyskutowali o tym, jak skutecznie elektryfikować Polskę na obecnym etapie transformacji i jakie warunki trzeba spełnić, by ten proces przyspieszyć.

– Sieć powinna wyprzedzać elektryfikację i transformację – mówił Maciej Mróz, prezes PTPiREE oraz wiceprezes zarządu Tauron Dystrybucja. – Musimy się nauczyć lepiej i efektywniej przewidywać to, co będzie się działo na naszych obszarach w zakresie inwestycji – dodawał.

Ważne jest również umiejętne zarządzanie mocą na ostatniej mili. Z kolei Beata Kurdelska, prezes zarządu PGE Dystrybucja, zwróciła uwagę na potrzebę większej proaktywności i proklienckiego podejścia branży, w tym inteligentnego zarządzania popytem.

Taryfy odporne na przyszłość

– Najprostszym i najszybszym sposobem, dzięki któremu możemy uzyskać efekt w postaci lepszego wykorzystania sieci dystrybucyjnych, przyłączenia większej ilości OZE, obniżenia kosztów, są sprzyjające temu taryfy sieciowe – podkreślił Robert Stelmaszczyk, prezes zarządu Stoen Operator.

Nawiązał również do propozycji Komisji Europejskiej dotyczących taryf „odpornych na przyszłość”. Wśród warunków powodzenia dalszej elektryfikacji wymienił zmniejszenie udziału opłat zmiennych względem stałych, ograniczenie opłat za energię elektryczną w stosunku do opłat za moc, redukcję kosztów rynku mocy, promowanie taryf wielostrefowych i dynamicznych, a także wsparcie usług elastyczności i sprawiedliwy podział kosztów sieci między poszczególne grupy odbiorców.

Jak zauważył Rafał Gawin, dyrektor Narodowego Centrum Analiz Energetycznych, być może po latach wspierania rozwoju OZE nadszedł czas, by większą uwagę poświęcić odbiorcom zielonej energii. Leszek Bitner, prezes zarządu Polenergia Dystrybucja, wskazywał z kolei na potrzebę lepszego wykorzystania istniejącej infrastruktury.

– To potencjał, który marnujemy – zaznaczał. Na zmiany zachodzące w branży zwrócił uwagę Mariusz Adamczewski, prezes zarządu PAD RES. Jego zdaniem sektor OZE odnotował istotną poprawę w relacjach z operatorami sieci dystrybucyjnych i przesyłowych.

U progu trudnego roku

Ważnym wątkiem debaty były także oczekiwania i postulaty branży energetycznej wobec decydentów na 2027 r. Uczestnicy dyskusji zgodzili się, że rok wyborczy może nie sprzyjać podejmowaniu przełomowych decyzji, zwłaszcza regulacyjnych. Nie oznacza to jednak, że zabraknie przestrzeni do działania.

Jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje edukacja odbiorców i zwiększanie ich świadomości na temat funkcjonowania rynku energii. Tym bardziej że wiedza klientów jest dziś w dużej mierze zniekształcona przez dezinformację.

– Utrwalajmy rozwiązania, które zostały zapisane w Karcie Efektywnej Transformacji Sieci Dystrybucyjnych Polskiej Energetyki – postulował Marek Szymankiewicz, prezes zarządu Enea Operator. – To wizja ze strony regulatora, która nam bardzo pomogła – dodawał.

Robert Stelmaszczyk przekonywał, że w roku wyborczym warto mówić nie tylko o problemach, ale również o korzyściach, jakie transformacja może przynieść odbiorcom.

– Edukacja klientów w tym zakresie może przynieść więcej korzyści niż straszenie tym, że jest drogo – wyliczał. Zwrócił również uwagę, że w sektorze dystrybucji wszystkie zyski są na bieżąco inwestowane w poprawę jakości świadczonych usług. Dlatego powracający pomysł wprowadzenia specjalnego podatku od nadmiarowych zysków uznał za nietrafiony.

– Nie ma zysków nadmiarowych na rynku energii elektrycznej – podsumował. Zdaniem Adama Larysza branża nie powinna uzależniać dalszych działań wyłącznie od nowych regulacji czy dużych projektów wdrożeniowych.

– Rekomendowałbym, żeby nie czekać na duże wdrożenia czy regulacje, które będą stymulować wdrażanie centralnych systemów, tylko we własnym zakresie robić, co się da, korzystając z infrastruktury – również informatycznej – która już istnieje – mówił.

Na potrzebę dokładnego oszacowania kosztów usług elastyczności zwrócił uwagę Krzysztof Ulicki, wiceprezes firmy CGI. – Powinniśmy określić, ile kosztują usługi elastyczności, aby się upewnić, że są one tańsze niż rozbudowa sieci – wyliczał.

Dyskusję podsumował Paweł Łączkowski, partner Energy & Natural Resources w kancelarii Wolf Theiss. – Kluczowe jest, byśmy nie myśleli perspektywą roku 2027, tylko znacznie dłuższą – podkreślił.