Minister ogłasza: W Gorlicach powstanie Muzeum I Wojny Światowej
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska ogłosiła w Narodowe Święto Niepodległości powstanie w Gorlicach Muzeum I Wojny Światowej.
Nowa instytucja będzie pierwszą w Europie Środkowo-Wschodniej nowoczesną placówką muzealną w pełni poświęconą dziejom frontu wschodniego I wojny światowej. Muzeum upamiętni bitwę pod Gorlicami z 2 maja 1915 roku, a swoim zasięgiem obejmie żołnierskie cmentarze zlokalizowane na terenie ziemi gorlickiej.
11 listopada świętujemy wolność, ale naszym obowiązkiem jest pamiętać także o drodze, która nas do niej doprowadziła
Bitwa pod Gorlicami
W maju 1915 roku w Gorlicach rozegrała się jedna z najważniejszych bitew I wojny światowej. Decydujące starcie rozpoczęło się 2 maja niespodziewanym atakiem wojsk niemieckich i austro-węgierskich, po którym przerwany został front rosyjski. W bitwie zginęło ok. 20 tys. żołnierzy obu walczących stron.
Zabici pozostali na pobojowiskach lub zostali pochowani w płytkich prowizorycznych grobach. Na terenie powiatu gorlickiego znajdują się 83 nekropolie, stanowiące unikatowy przykład budownictwa cmentarnego w Europie. Należą do nich m.in. cmentarz w Sękowej, Ropicy Górnej, Stróżówce, Bieczu oraz największy na ziemi gorlickiej cmentarz nr 123 Łużna – Pustki.
Zginęły tysiące żołnierzy, wśród nich Polacy, często przymusowo wcieleni do armii zaborców i zmuszeni do walki przeciwko sobie. Dziś przypominają o nich cmentarze wojenne rozsiane po całym regionie
Europejska perspektywa
Muzeum nie ograniczy się jedynie do historii Gorlic, ma łączyć pamięć lokalną z perspektywą europejską. Koncepcja powstania nowej instytucji została przygotowana z udziałem Międzynarodowej Rady Doradczej, w której znaleźli się eksperci z Belgii, Włoch, Słowenii, Łotwy i Słowacji.
Nowa placówka wypełni lukę w europejskim krajobrazie pamięci, w którym dominują narracje związane z frontem zachodnim. Jako instytucja pamięci oraz centrum edukacji stanie się miejscem spotkania różnych tradycji, języków i perspektyw, oferując przestrzeń dialogu o wojnie jako doświadczeniu wspólnym dla wielu narodów.
Zbiory i działalność
W zbiorach muzeum znajdą się oryginalne artefakty, takie jak broń, umundurowanie i oporządzenia żołnierskie, a także dokumenty, listy, karty pocztowe, dzienniki, fotografie i pamiątki rodzinne. Większość z nich należy do Muzeum PTTK w Gorlicach. Integralną częścią będzie otwarta czytelnia z zasobami bibliotecznymi i archiwalnymi.
Nowe muzeum zapewni stałą ofertę lekcji muzealnych oraz warsztatów dla szkół. Ośrodek będzie też ogólnopolskim centrum badań nad tematami powiązanymi z I wojną światową, poszerzając świadomość o jej znaczeniu w odzyskaniu niepodległości w 1918 roku oraz późniejszych relacjach z sąsiadami.
Minister Cienkowska oraz burmistrz Gorlic Rafał Kukla podpisali list intencyjny dotyczący utworzenia muzeum 6 listopada. Kukla zaznaczył, że „trudno o lepszy dzień na przekazanie takiej wiadomości”. Szczegółowe warunki współpracy zostaną ustalone w treści umowy, która zostanie zawarta do 30 czerwca 2027 roku.
Powiązane
