Chiński wywiad celował w szefa Nvidii. Pekin kupił chipy AI Nvidii mimo sankcji - Bankier.pl

Transakcja zrealizowana za pośrednictwem krajowego dostawcy, a nie bezpośrednio z producentem, pokazuje, jak chińskie podmioty wojskowe i badawcze omijają amerykańskie restrykcje, korzystając z wewnętrznego rynku pośredników oraz usług dzierżawienia mocy obliczeniowej. Według analizy agencji nie jest to odosobniony przypadek. Przegląd 26 chińskich dokumentów przetargowych z tego roku wykazał, że liczne instytucje naukowe i podmioty związane z przemysłem zbrojeniowym mają dostęp do amerykańskich układów scalonych – w tym do objętych bezwzględnym zakazem eksportu modeli A100 i A800 oraz podlegających rygorystycznym licencjom układów H200.

Amerykańskie służby zidentyfikowały chińską menedżerkę Alice Huang jako osobę podejrzaną o szpiegostwo na rzecz Chin. Według dziennika „New York Times” chiński wywiad zwerbował Huang, by zdobywać informacje i potencjalnie wywierać nacisk na Nvidię, aby najbardziej zaawansowane układy scalone firmy były dostępne na chińskim rynku, z pominięciem obowiązujących ograniczeń eksportowych.

Władze Tajwanu poinformowały, że Alice Huang wjechała do tego kraju. Posłużyła się przy tym paszportem Hongkongu, który ułatwia wjazd w porównaniu z dokumentem z Chin kontynentalnych. – Gdybyśmy wiedzieli, że jest szpiegiem, z pewnością nie wpuścilibyśmy jej na Tajwan – oświadczyła minister spraw wewnętrznych Liu Shyh-fang, dodając, że wydanie Huang zezwolenia na wjazd cofnięto.

W niedzielę szef Nvidii Jensen Huang przyznał się do romansu, a zarząd firmy zapowiedział wszczęcie niezależnego dochodzenia w tej sprawie. Prezydent Donald Trump poinformował, że FBI prowadzi dochodzenie w sprawie podejrzanej relacji Huanga. Jednocześnie dodał, że jego zdaniem Huang nie ma powodów do niepokoju i „wszystko skończy się dla niego dobrze”.

– Znając działalność chińskich służb, mamy prawdopodobnie do czynienia z długofalową operacją, mającą na celu zbudowanie więzi i wykorzystanie jej do zdobycia informacji – ocenił w rozmowie z PAP dr Przemysław Gasztold z Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Sztuki Wojennej i pracownik IPN. Zastrzegł, że z ostatecznymi wnioskami trzeba poczekać na ustalenia Amerykanów, ale relacja szefa Nvidii wygląda na klasyczną miłosną pułapkę zastawioną przez chińskie służby, w której źródło mogło przekazywać informacje nawet nieświadomie.

Pułapka miłosna

Ta metoda pozyskiwania informacji jest według Gasztolda stara jak świat, bo w romantyczną pułapkę wpadł już biblijny Samson. Dodał, że obecnie zachodnie służby wykorzystują tę metodę rzadziej, jednak wywodzący się ze służb budowanych na wzór sowiecki chiński wywiad cały czas ją stosuje. Ekspert przypomniał m.in. sprawę Chinki Christine Fang, znanej w USA także jako Fang Fang, podejrzewanej w 2020 roku o współpracę z chińskim Ministerstwem Bezpieczeństwa Państwowego.

Jako studentka California State University Fang zdołała dotrzeć do amerykańskich polityków. Według źródeł amerykańskiego portalu Axios miała romans z co najmniej dwoma burmistrzami. W ocenie Gasztolda w przypadku szefa Nvidii Chińczykom mogło chodzić nie tylko o dostęp do informacji gospodarczych, ale także politycznych i wojskowych. Jensen Huang jest jednym z niewielu przedsiębiorców, którzy mogą się w każdej chwili spotkać z prezydentem Trumpem.

Huang nie ujawnił w swoim liście otwartym tożsamość kochanki. Według dziennika „New York Times” jest nią Chinka Alice Huang (kochankowie nie są spokrewnieni), która w przeszłości pracowała dla chińskiego państwowego nadawcy CCTV. Huang jest także założycielem Megaspeed, firmy z Singapuru, zajmującej się centrami danych.

Według „NYT” w 2024 roku, kiedy znajomość z szefem Nvidii już miała trwać, niewielka i niemal nieznana Megaspeed stała się największym klientem amerykańskiego giganta w Azji Południowo-Wschodniej. A jak zauważyły amerykańskie media, znaczna część mocy obliczeniowej centrów danych Megaspeed była wynajmowana innym podmiotom, w tym chińskiemu gigantowi technologicznemu – firmie Alibaba. Pojawiły się w związku z tym pytania czy Megaspeed nie wysyłała części zakupionych procesorów do Chin, co stanowiłoby naruszenie amerykańskich przepisów eksportowych.

Skutki dla rynku

Dyrektor biura analiz w Polskim Funduszu Rozwoju Paweł Dobrowolski jest zdania, że na razie sprawa kochanki prezesa Nvidii wciąż jest tylko skandalem rodem z kronik towarzyskich. – Gdyby naprawdę wiązała się z zagrożeniem bezpieczeństwa USA, prezes w kajdankach czekałby już na sprawę sądową – podkreślił w rozmowie z PAP Dobrowolski.

W jego ocenie także rynki finansowe, które zazwyczaj szybko reagują na informacje wpływające na wycenę spółek, nie dostrzegają zagrożenia zwiastującego jakieś poważne tąpnięcia na rynku firm AI. Amerykanie mają jego zdaniem inny problem, który w Polsce dobrze oddaje powiedzenie „złapał Kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za łeb trzyma”. Przypomniał, że Stany Zjednoczone chciały nałożyć na Chińczyków ograniczenia w dostępie do najnowszych technologii, ale musiały ustąpić, ponieważ Pekin zagroził wstrzymaniem eksportu metali ziem rzadkich do USA, co sparaliżowałoby amerykańską zbrojenówkę.