Odsłaniamy kulisy unijnej polityki klimatycznej. "Mordercze tempo rewizji ETS"

Podejście Warszawy i Brukseli do polityki energetyczno-klimatycznej rozchodzi się w kluczowych sprawach. Przedstawiciele polskiego biznesu i administracji zarzucają Komisji Europejskiej m.in. mordercze tempo prac nad rewizją systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) oraz brak uwzględnienia polskich argumentów wsparcia dla energetyki węglowej.

— Jak macie problem z drogą energią, to przejdźcie w 100 proc. na OZE i oszczędzajcie — takie rady od unijnych urzędników mają słyszeć przedstawiciele polskiego rządu.

Napięcia w relacjach Warszawa-Bruksela

Kolejnym punktem sporu jest pakiet „Made in Europe”, który zdaniem polskich decydentów ma dzielić kraje UE na lepsze i gorsze. Gdyby regulacje weszły w życie w pierwotnym kształcie, dyskryminowałyby państwa o bardziej emisyjnych miksesach energetycznych, takich jak Polska.

Według rozmówców Business Insider Polska, Bruksela zbyt często nie dostrzega specyfiki takich krajów jak Polska, ignorując to, że rosnący w Unii kryzys kosztów życia powiązany z polityką klimatyczną powoduje wzrost popularności skrajnej prawicy.

— Biorąc pod uwagę sytuację polityczną w Unii, unijne instytucje są oderwane od rzeczywistości i chowają głowę w piasek — ocenia jeden z naszych rozmówców zbliżonych do ekipy rządzącej.

Zawrotne tempo prac nad ETS

W tym roku Komisja Europejska zainicjowała rewizję dyrektywy dotyczącej unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Zmiana, choć oczekiwana przez polski biznes, realizowana jest w zawrotnym tempie.

Obecny harmonogram zakłada uzgodnienie stanowiska Parlamentu Europejskiego podczas sesji 15-16 grudnia, a w Radzie 11 grudnia, co pozwoliłoby sfinalizować negocjacje w pierwszym kwartale 2027 r.

— Dla mnie jako osoby śledzącej na co dzień procesy legislacyjne w Unii Europejskiej, tempo prac nad rewizją systemu ETS, jakie narzuciła Komisja Europejska, jest zawrotne. Szczególnie widoczne jest to w Parlamencie Europejskim, gdzie wyznaczone terminy nie pozostawiają czasu na pogłębioną refleksję — komentuje Witold Strzelecki, dyrektor zarządzający Business Science Poland.

Spór o ETS2

Donald Tusk wraz z Andrejem Babiszem zapowiedzieli wspólny sprzeciw na forum UE wobec wprowadzenia ETS2, czyli systemu handlu uprawnieniami do emisji generowanych przez ogrzewanie i transport. Ma on wejść w życie w 2028 r., jednak Polska domaga się dalszego przesunięcia na 2030 r. lub jego dobrowolności.

— To nie jest czas na jakieś wymysły, przepraszam za to twarde sformułowanie, typu ETS2 — powiedział premier Tusk.

Według szacunków Instytutu Reform w ramach ETS2 do dyspozycji polskiego rządu i krajowych firm może być ponad 120 mld zł, a korzyści finansowe związane z EU ETS mogą przekroczyć 550 mld zł do końca przyszłej dekady.