Psycholog po zamachu w Krakowie. Na to zwróć uwagę - Fakt
Po zamachu na Rynku Głównym w Krakowie wielu Polaków odczuwa lęk przed przebywaniem w miejscach publicznych. Psycholog Czesław Michalczyk wyjaśnia, że takie reakcje są zupełnie naturalne.
Strach przed wejściem do galerii handlowej, podróżą pociągiem czy spacerem po zatłoczonym centrum miasta. Po zamachu w Krakowie niepokój mogą odczuwać nawet osoby, które nie były świadkami tragedii. Czy takie reakcje są normalne? Jak długo mogą się utrzymywać i kiedy powinny nas zaniepokoić?
— To zupełnie naturalne — mówi w rozmowie z „Faktem” psycholog Czesław Michalczyk. Ekspert wyjaśnia, jak radzić sobie z lękiem, czego unikać i jak rozmawiać z dziećmi o tragicznych wydarzeniach.
Naturalna reakcja
Zamach na Rynku Głównym w Krakowie wstrząsnął całą Polską. W miejscu, które każdego dnia odwiedzają tysiące mieszkańców i turystów, doszło do niewyobrażalnej tragedii. Takie wydarzenia mogą sprawić, że zaczynamy inaczej patrzeć na miejsca, które dotychczas kojarzyły nam się z bezpieczeństwem.
— Oczywiście, że tak. Jest to zupełnie naturalne — odpowiada psycholog Czesław Michalczyk, pytany o to, czy osoby, które nie były bezpośrednimi świadkami zamachu w Krakowie, również mogą odczuwać lęk.
Psycholog wyjaśnia, że szczególnie trudne jest poczucie nieprzewidywalności. Zamach wydarzył się nagle, w miejscu, w którym nikt nie spodziewał się podobnego zagrożenia.
To w większości ludzi budzi obawę, niepokój i lęk, czy to nie może im się przydarzyć. Dlatego że był to zamach terrorystyczny, zdarzenie nieprzewidywalne, w nieprzewidywalnym miejscu i czasie. Każdy zdaje sobie sprawę, że to samo może zdarzyć się w jego mieście
Radzenie sobie ze strachem
Co jednak zrobić, gdy strach zaczyna wpływać na nasze codzienne decyzje? Gdy na samą myśl o podróży pociągiem, wyjściu do centrum miasta czy wejściu do zatłoczonej galerii handlowej pojawia się niepokój?
Psycholog radzi przede wszystkim spróbować spojrzeć na sytuację z dystansem. Przypomina, że choć tragiczne wydarzenia się zdarzają, nie oznacza to, że podobne niebezpieczeństwo czeka nas podczas każdego wyjścia z domu.
— Musimy spróbować nabrać do tego dystansu. To się jednak nie zdarza na co dzień, aczkolwiek trzeba być uważnym — zaznacza.
Zdaniem eksperta ważne jest, by nie pozwolić, aby strach całkowicie zdominował nasze życie.
Myślę, że musimy żyć dalej. Nie ma takiej możliwości, żebyśmy się zamknęli i przestali wychodzić, nie chodzili do pracy. Musimy funkcjonować
Kiedy szukać pomocy
Niepokój po tak dramatycznym wydarzeniu nie musi minąć następnego dnia. Jak tłumaczy psycholog, pierwsze dni, a nawet tygodnie mogą być okresem wzmożonej czujności.
— Tak jak każde zdarzenie traumatyczne przeżywamy przez jakiś czas. Później ten lęk opada. Myślę, że pierwsze dni, tygodnie to będzie czas, kiedy ludzie, szczególnie w większych skupiskach, będą bardziej czujni — mówi.
Kiedy należy zwrócić się po fachową pomoc? Zapytaliśmy eksperta, czy sygnałami ostrzegawczymi mogą być problemy ze snem, kołatanie serca, nieustające napięcie lub rezygnacja z codziennych aktywności.
— Tak, oczywiście, że tak. Jeżeli rzeczywiście tak jest, warto zgłosić się do specjalisty, po prostu do psychologa, psychoterapeuty lub psychiatry — odpowiada.
Psycholog radzi również ograniczyć oglądanie relacji z zamachu. — Zdecydowanie odradzam, żeby cały czas to śledzić. Wiele osób ma bez przerwy włączony telewizor albo radio na kanale informacyjnym, gdzie ciągle o tym mówią i powtarzają — zauważa.
Rozmowa z dziećmi
Tragiczne wydarzenia mogą wywoływać lęk również u najmłodszych. Rodzice często zastanawiają się, czy powinni opowiadać dzieciom o takich sytuacjach, czy raczej próbować chronić je przed trudnymi informacjami.
Zdaniem psychologa przemilczanie tragedii nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. Dzieci często wiedzą znacznie więcej, niż wydaje się dorosłym.
Dzieci słyszą i widzą. To nie jest tak, że tych rzeczy nie ma. Bez przerwy jest włączony telewizor albo radio, starsze dzieci mają kontakt z internetem. Dorośli rozmawiają między sobą, dzieci mają uszy, wszystko słyszą
Jak zatem przeprowadzić taką rozmowę? Przede wszystkim spokojnie, w sposób dostosowany do wieku dziecka, bez epatowania drastycznymi szczegółami. Warto wysłuchać jego pytań, wyjaśnić, co się wydarzyło, i zapewnić mu poczucie wsparcia.