NBP odpowiada w sprawie Glapińskiego. „Jesteśmy przygotowani na każdy scenariusz”

Narodowy Bank Polski podtrzymuje stanowisko, że postępowanie przed sejmową Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej w sprawie pociągnięcia prezesa Adama Glapińskiego do odpowiedzialności konstytucyjnej nie powinno się toczyć, co najmniej do czasu wykonania wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia i 20 sierpnia 2024 r.

Bank centralny wskazuje, że bez względu na termin ewentualnego głosowania w Sejmie (media sugerowały styczeń) oraz jego wyniki, nie wpłynie to na sposób funkcjonowania NBP i jego organów.

Brak zgodności z prawem UE

NBP przypomina, że Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny od lat wskazują na potrzebę dostosowania przepisów ustawy o Trybunale Stanu do standardów UE, w szczególności w kwestii warunków odwołania prezesa banku centralnego.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 protokołu statutu EBC, kadencja prezesa krajowego banku centralnego nie może być krótsza niż pięć lat, a prezes może zostać zwolniony tylko w przypadku niespełniania warunków do wykonywania funkcji lub popełnienia poważnego uchybienia.

NBP podkreśla, że polski ustawodawca nie podjął prac legislacyjnych mających na celu dostosowanie przepisów do wymogów prawa UE, w tym do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE.

Krytyka postępowania komisji

Bank centralny ocenia, że Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej merytorycznie nie odniosła się do żadnych argumentów NBP, które były prezentowane od 2024 r.

NBP wskazuje, że postępowanie dowodowe komisji zmierzało do potwierdzenia z góry założonych tez, a zostało przeprowadzone bez przekazania materiałów źródłowych banku oraz bez efektywnego przesłuchania kluczowych świadków.

Bank ocenia, że sprawozdanie komisji opiera się na jednostronnej, selektywnej i stronniczej interpretacji materiałów, w tym wybiórczo dobranych zeznań osób, które nie pracowały w NBP w okresie, o którym składają zeznania, lub pozostają w konflikcie z bankiem.

NBP podkreśla, że pominięto zeznania kilkudziesięciu innych osób, które potwierdzały prawidłowe funkcjonowanie banku centralnego.

Tło polityczne

Premier Donald Tusk obiecał odwołać prezesa Glapińskiego podczas kampanii wyborczej w 2023 r. Wstępny wniosek o postawienie go przed Trybunałem Stanu grupa posłów rządzącej koalicji złożyła w marcu 2024 r.

W październiku Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła sprawozdanie z prac w sprawie wniosku, wnioskując o pociągnięcie prezesa NBP do odpowiedzialności konstytucyjnej. Zarzuty dotyczą m.in. pośredniego finansowania deficytu budżetowego w ramach skupu aktywów w latach 2020-2021.

NBP podkreśla, że instytucja zawieszenia prezesa w czynnościach nie dotyczy go ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował przepisy o zawieszeniu oraz wymaganej większości głosów (TK postuluje 3/5).