Zdjęcie z ministrem, naszywki i drugi zamachowiec. Wyjaśniamy dezinformację wokół ataku w Krakowie
Po ataku w Krakowie pojawiło się 4795 materiałów z dezinformacją. Ministerstwo Cyfryzacji zgłosiło ponad 2 tysiące kont zaangażowanych w rozpowszechnianie fałszywych narracji.
W ciągu czterech dni po ataku w Krakowie Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) przekazała platformom społecznościowym do moderacji 4795 materiałów zawierających zmanipulowane treści, teorie spiskowe oraz fałszywe narracje. Ministerstwo Cyfryzacji zgłosiło ponad 2 tysiące kont zaangażowanych w ten proceder.
Analitycy zidentyfikowali kilkadziesiąt kont posługujących się językiem rosyjskim lub zawierających w nazwie profilu cyrylicę. Dezinformacja wykorzystywała sztuczną inteligencję do generowania oraz edytowania obrazów, manipulując opinią publiczną.
Fałszywe obrazy
Grafiki zmodyfikowane z wykorzystaniem AI przedstawiały rzekomy wizerunek napastnika z dodatkowymi naszywkami. Zdjęcie z rzekomą naszywką w kształcie trzech strzał (kojarzona z ruchem antyfaszystowskim) było fałszywe - na oryginalnym zdjęciu nie było takiego symbolu.
Generatywne systemy AI mogą jedynie oszacować, jakie szczegóły mogły znajdować się w danym miejscu, uzupełniając obraz elementami wyglądającymi wiarygodnie, takimi jak litery, kontury, tekstury czy fragmenty tła.
Przykłady dezinformacji
PAP zweryfikowała zdjęcie rzekomo przedstawiające ministra Marcina Kierwińskiego ściskającego dłoń sprawcy. Narzędzie SynthID potwierdziło ingerencję AI - materiał powstał ze zdjęcia z 24 kwietnia 2024 r., na którym obok ministra stał Krzysztof Kucicki.
Inny fałszywy obraz przedstawiał zamaskowanego mężczyznę w mundurze z ukraińską naszywką. Analiza wykazała, że został wygenerowany przez AI. Z kolei zdjęcie rzekomego sprawcy z transparentem „Refugees Welcome” pochodziło z łódzkiego marszu antyrasistowskiego.
Dementa władz
Małopolska policja zdementowała doniesienia o spóźnionej reakcji, wskazując, że pierwszy patrol podjął akcję po 23 sekundach od zgłoszenia. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zaprzeczył teorii, że napastnik był żołnierzem.
Premier Donald Tusk zdementował doniesienia o próbie zakazania Marszu Niepodległości. Nagrania wskazujące na drugiego zamachowca na dachu kościoła Mariackiego wyjaśniono jako reakcję na obecność księdza na tarasie świątyni.
Powiązane
