Gwarancje „bardzo podobne do NATO” dla Ukrainy? Amerykanie ujawniają, o co poprosili Rosję - Zero.pl
Amerykanie przed rozmowami w Abu Zabi zwrócili się do Rosji o zgodę na udzielenie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa na wzór artykułów 4 i 5 NATO, podczas gdy Waszyngton zapowiedział włączenie do negocjacji Europejczyków.
Rozmowy w Abu Zabi mają przejść od formatu trójstronnego do szerszego, wielostronnego z udziałem Europy. Amerykanie zaproponowali dwie równoległe ścieżki: rozmowy o zakończeniu wojny oraz dyskusję o powojennym porządku bezpieczeństwa na kontynencie.
Podczas telekonferencji prasowej amerykański urzędnik powiedział, że Amerykanie poprosili Rosję o zgodę na udzielenie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa na wzór artykułu 4 i 5 NATO. Oficjele zaznaczyli, że to z inicjatywy USA doszło do rozmów przywódców Norwegii i Finlandii z Putinem, co uznał za krok w dobrym kierunku.
„Poprosiliśmy Rosjan o zgodę na udzielenie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa na wzór artykułu 4 i artykułu 5 NATO”
Amerykański przedstawiciel sugerował też, że potrzeba więcej bezpośrednich kontaktów Europy z Rosją. Zaznaczył jednak, że Rosjanie mają „niesmak” do Europy w związku z rzekomym torpedowaniem rozmów w Stambule w 2022 r.
Jak zapewnił, pomysł popierają Ukraina, Europejczycy i sami mediatorzy. „Mamy nadzieję, że przekonamy do tego Rosjan” – dodał.
Rozmowy w Abu Zabi zostaną podzielone na dwie sesje. Pierwsza dotyczy monitorowania potencjalnego rozejmu i bezpieczeństwa po wojnie; stronę amerykańską reprezentować będzie dowódca sił USA i NATO w Europie, gen. Alexus Grynkewich. Druga sesja poświęcona będzie sprawom terytorialnym i innym kwestiom.
Gwarancje na kształt NATO
Mówiąc o potencjalnym układzie powojennym, Amerykanie ujawnili, że poprosili Rosję o zgodę na gwarancje wzorowane na art. 4 i 5 NATO. Art. 5 to klauzula sojusznicza, według której atak na jednego członka jest atakiem na wszystkich i zakłada zbrojną odpowiedź. Sam Sojusz udzieliłby podobnych zapewnień.
„To, co otrzymałaby Ukraina, byłoby więc w praktyce bardzo podobne do NATO” – powiedział jeden z oficjeli. Amerykański urzędnik podkreślił, że amerykańska gwarancja bezpieczeństwa to „bardzo poważna sprawa”.
Prezydent Wołodymyr Zełenski będzie musiał poprosić o nią prezydenta Donalda Trumpa, a ten będzie musiał się zgodzić. To, jak przyznał, bardzo poważne zobowiązanie pod względem zasobów, finansowania i wsparcia wojskowego.
Oficjele wyrazili też nadzieję na reaktywację i wzmocnienie Rady NATO–Rosja jako forum dialogu. Amerykanie przewidują ponadto konsultacje w sprawach bezpieczeństwa, utworzenie kanałów komunikacji kryzysowej i wzajemne kroki na rzecz deeskalacji.
Sporne kwestie terytorialne
Urzędnicy zaznaczyli, że choć publiczne stanowiska stron się nie zmieniły, prywatnie sygnalizowały one pewną elastyczność. Rosja nadal domaga się całego Donbasu, a Ukraina chce zawieszenia broni na linii kontaktu.
Amerykanie nie spodziewają się przełomu podczas rozmów w Abu Zabi. Kwestie terytorialne pozostają sporne, a USA zapowiedzieli, że rozmowy o powojennym porządku bezpieczeństwa będą prowadzone równolegle z dyskusją o zakończeniu walk.