Oświadczenia sędziów publikowano bezpodstawnie. Nowa decyzja PUODO ws. ustawy kagańcowej
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski wydał decyzję nakładającą upomnienia na prawie dziewięciu dziesiąt prezesów sądów oraz szefów prokuratur. Decyzja dotyczy usunięcia z Biuletynów Informacji Publicznych oświadczeń o członkostwie w organizacjach.
Decyzja Prezesa UODO Mirosława Wróblewskiego jest skutkiem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z czerwca 2023 roku, który zrewolucjonizował podejście do ustawy o ustroju sądów powszechnych.
W 2019 roku Sejm uchwalił tę ustawę, która nakazywała sędziom i prokuratorom ujawnianie, do jakich organizacjach i zrzeszeniach należą, a ich oświadczenia miały być publikowane w Biuletynach Informacji Publicznych.
Ówczesny Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zwrócił uwagę Prezesa UODO Jana Nowaka na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, wskazując na cel ustawodawcy jako na „dokonanie powszechnej lustracji aktywności społecznej, charytatywnej i publicznej sędziów i prokuratorów”.
Decyzja TSUE i NSA
Pierwotne postępowanie zostało umorzone w kwietniu 2020 roku na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e) RODO, jednak wyrok TSUE z 2023 roku zwrócił na sprawę uwagę.
Nowe stanowisko Prezesa UODO oraz skarga kasacyjna RPO spowodowały uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji PUODO.
„Znowelizowane na mocy „ustawy kagańcowej” regulacje nie określały ani celu przetwarzania danych osobowych wynikających z oświadczeń o członkostwie w zrzeszeniach, ani celu ich publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej, ani też okresu przechowywania pozyskanych danych” – czytamy w stanowisku instytucji.
„Pozbawiona waloru legalności jest każda forma przetwarzania danych osobowych zawartych w oświadczeniach sędziów i prokuratorów, a zatem także ich przechowywanie” – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu przytoczonym przez instytucję.
Konsekwencje dla sądów i prokuratur
W wyniku kolejnego postępowania Prezes UODO wydał nową decyzję – tym razem upominającą prezesów sądów oraz szefów prokuratur za publikację danych, które znalazły się w oświadczeniach o członkostwie w organizacjach i zrzeszeniach.
„Pojedyncze oświadczenia nadal można było znaleźć przykładowo na stronach BIP Sądu Najwyższego, czy Ministerstwa Sprawiedliwości” – podkreślono w stanowisku.
Z kolei część prezesów sądów i szefów prokuratur między lipcem 2024 roku a październikiem 2025 roku zawiesiła publikacje oświadczeń sędziów i prokuratorów lub usunęła je z Biuletynów „do czasu ostatecznych rozstrzygnięć”.
Decyzja nakazuje usunięcie danych, takich jak przynależność do związków zawodowych, przekonania światopoglądowe czy poglądy polityczne, które podlegają wzmocnionej ochronie.
Powiązane
