Szydłowski odtwarza proces zabójcy Narutowicza w Powszechnym. Premiera 11 listopada
16 grudnia 1922 r. Eligiusz Niewiadomski zastrzelił prezydenta Gabryela Narutowicza. Jego proces zostanie odtworzony w spektaklu Teatru Powszechnego w Warszawie.
16 grudnia 1922 r. w warszawskiej Zachęcie Eligiusz Niewiadomski, malarz i krytyk sztuki, zastrzelił świeżo wybranego prezydenta II Rzeczypospolitej Gabryela Narutowicza. Morderca, prawicowiec, działał w imię „ratowania ojczyzny”, uważając, że prezydent wybrany głosami „niepolskiej mniejszości” nie powinna rządzić.
„Wiedziałem, że to zbrodnia. Ale wiedziałem też, że to obowiązek" – zeznał przed sądem Niewiadomski.
Rekonstrukcja procesu zbrodniarza
Spektakl Bartosza Szydłowskiego to teatralna rekonstrukcja procesu Eligiusza Niewiadomskiego, oparta na dokumentach sądowych z 1922 r. Scenariusz powstał na podstawie opracowania Stanisława Kijeńskiego z 1923 r., a adaptacji dokonał Łukasz Drewniak.
Fanatyzm i kult zabójcy
W spektaklu Krzysztof Zarzecki wciela się w rolę Eligiusza Niewiadomskiego, serwując oderwaną od faktów litanię obsesji opartą na endeckich paranojach. Zamach miał być wymierzony w Józefa Piłsudskiego, który według mordercy był winny całemu złu odrodzonej II RP.
Po zeznaniach świadków, w tym prezesa i wiceprezesa Zachęty oraz sekretarza Narutowicza, następuje wystąpienie prokuratora-oskarżyciela oraz pełnomocnika osieroconych dzieci prezydenta. Padają informacje zaprzeczające propagandowym kłamstwom endeka o stagnacji w kraju.
W krakowskiej wersji spektaklu poruszająca była scena finałowa, łącząca wspomnienie pogrzebu Niewiadomskiego i mowę pożegnalną jego żony. Pointa należała do Andrzeja Seweryna, który przypomniał wiersz Juliana Tuwima „Pogrzeb prezydenta Narutowicza”.
Powiązane
