Fundacja rodzinna po nowelizacji. Co z portfelem inwestycyjnym?

Od 2027 r. podatek od świadczeń z fundacji rodzinnej wzrośnie z 15 do 19 proc. Nowe przepisy wprowadzą również ograniczenia w zarządzaniu majątkiem, w tym okres utrzymania aktywów.

Zwolnienie podmiotowe zostaje, a wraz z nim odroczenie opodatkowania do chwili wypłaty świadczeń. Część decyzji trzeba podjąć do końca bieżącego roku podatkowego, część do końca 2027 r.

Nowe zasady lock-upu

Zwolnienie nie obejmie przychodów ze zbycia mienia wniesionego do fundacji rodzinnej albo przekazanego jej nieodpłatnie, jeżeli zbycie nastąpi przed upływem 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło wniesienie lub przekazanie.

Ponieważ termin biegnie od końca roku, realny okres lock-upu wynosi od 24 do niemal 36 miesięcy. Akcje wniesione w styczniu 2027 r. będzie można sprzedać bez utraty zwolnienia dopiero w 2030 r.

W toku prac parlamentarnych przepis wyraźnie złagodzono. Projekt z sierpnia przewidywał okres 36 miesięcy liczony w ten sam sposób i obejmował również mienie nabyte przez fundację od podmiotu powiązanego. Tej kategorii w uchwalonej ustawie już nie ma.

Papiery wartościowe a pieniądze

Lock-up nie dotyczy papierów wartościowych, które fundacja kupiła sama. Akcjami nabytymi na giełdzie i obligacjami kupionymi na rynku fundacja może obracać na dotychczasowych zasadach, w granicach dozwolonej działalności.

Dotyczy to także, jak się wydaje, papierów kupionych za pieniądze wniesione przez fundatora, bo zapłatę ceny trudno uznać za zbycie wniesionych środków, a jednocześnie nabytych w ten sposób akcji czy obligacji za mienie wniesione.

Forma wniesienia staje się przez to ważną decyzją inwestycyjną. Jeżeli fundacja ma aktywnie zarządzać portfelem akcji giełdowych i obligacji, trzeba rozważyć dwa scenariusze.

Pierwszy to wniesienie samych papierów. Nie rodzi ono podatku po stronie fundatora, ale ich sprzedaż przez fundację w okresie lock-upu nie będzie korzystała ze zwolnienia podatkowego.

Drugi to sprzedaż papierów przez fundatora i wniesienie pieniędzy. Daje ona fundacji swobodę inwestowania, lecz oznacza konieczność zapłaty podatku od zysku (19 proc. PIT, a od nadwyżki dochodów ponad 1 mln zł w roku także 4 proc. daniny solidarnościowej).

Pierwszy scenariusz ma więc sens przede wszystkim wtedy, gdy portfel będzie utrzymywany dłużej niż trwa lock-up. Przy obligacjach rachunek zależy także od terminu wykupu.