Niebezpieczne zjawisko po zamachu w Krakowie. "To jest patologią" - Fakt

Sobotni zamach w centrum Krakowa, w którym zginął 24-letni sprawca, wywołał falę dezinformacji i teorii spiskowych, ostrzega dr Paweł Moczydłowski, socjolog i kryminolog.

Śmierć sprawcy, który nie wyjaśnił motywów ataku, stworzyła przestrzeń do rzucania bezkarnych oskarżeń, nieprawdziwych relacji ze zdarzenia i wyssanych z palca interpretacji przyczyn tragedii.

„Śmierć sprawcy, który nie opowie nam, dlaczego tego dokonał, tworzy przestrzeń do rzucania bezkarnych oskarżeń, nieprawdziwych relacji ze zdarzenia, wyssanych z palca interpretacji przyczyn zamachu, złej woli i teorii spiskowych” — mówi „Faktowi” dr Paweł Moczydłowski.

Ekspert zwraca uwagę, że „nie oszczędza się nawet stanu żałoby narodowej, który w tej chwili powinien być czasem wyciszenia, a jest czasem dalszego »nawalania się«”. I to jest patologia — podkreśla.

Konflikt wewnętrzny i dezinformacja

W przypadku aktów terrorystycznych na zachodzie Europy i USA, gdzie kontekst konfliktu kultur, inspiracje religijne i polityczne były widoczne, organizacje stojące za zamachami czy wspierające samotnych wilków na ogół nie kryły się z tym.

Narracja na ten temat była dość uporządkowana i jednorodna. Jasne były powody i cele, zaraz po ich wystąpieniu. Relacje opierano głównie o materiał dowodowy, weryfikowalne fakty czy autoryzowane źródła.

„W przypadku aktów terrorystycznych na zachodzie Europy i USA, gdzie kontekst konfliktu kultur, inspiracje religijne i polityczne stojące za nimi były widoczne, organizacje stojące za zamachami czy wspierające samotnych wilków na ogół nie kryły się z tym. Czasem przyznawała się do nich więcej niż jedna. Narracja na ten temat była dość uporządkowana i jednorodna. Jasne były powody i cele, zaraz po ich wystąpieniu. Ścigano ewentualnie sprawców, jeśli się przedtem sami nie wysadzili w powietrze. A relacje na ten temat opierano głównie o materiał dowodowy, weryfikowalne fakty czy autoryzowane źródła” — mówi „Faktowi” dr Paweł Moczydłowski.

W Polsce mamy głęboki konflikt wewnętrzny, a do tego wojnę za granicą, która dzieje się w kraju w postaci wojny hybrydowej. Jej przejawem jest wojna informacyjna. Każde zamierzone czy przypadkowe wydarzenie może podlegać interpretacji.

Przy pomocy środków elektronicznych dokonuje się dezinformacji. Niektórzy ze swoimi manipulacjami politycznymi wpisują się w nią, czy też się jej niechcący podkładają. To wygląda nieładnie.

„W tej wojnie nie oszczędza się nawet stanu żałoby narodowej, który w tej chwili powinien być czasem wyciszenia, a jest czasem dalszego »nawalania się«. I to jest patologią” — podkreśla ekspert.

Ryzyko utraty kontroli

Taki silny emocjonalnie konflikt wewnętrzny w społeczeństwie zwęża zdecydowanie perspektywę poznawczą ich uczestników. Na tyle, że z powodu tego emocjonalnego myślenia zaczną się po prostu nawzajem okładać.

Konflikt toczący nasze społeczeństwo jeszcze się zaostrza i tracimy panowanie nad sytuacją. „Nie radzimy sobie już teraz z kontrolą sytuacji w państwie. Nam się może wymknąć ta sytuacja spod kontroli” — zwraca uwagę ekspert.

To, czym się teraz bawią ci, którzy ewidentnie kłamią na temat tego zamachu, sugerując rzeczy nieprawdziwe, jest bardzo niebezpieczne. Produkcja sztucznych faktów, jeśli się w nie uwierzy, działa tak samo, jakby miały być prawdziwe.

Za komuny wprowadzono przepis dotyczący dezinformacji. Kto rozpowszechniał nieprawdziwe informacje, ten podlegał jakiejś karze. Chcieliśmy, żeby takiej cenzury było jak najmniej, żeby była swoboda wypowiedzi, ale w tej sytuacji, która jest teraz, to wszystko wygląda, bardzo delikatnie mówiąc, nieładnie.

Politycy i dziennarze powinni podawać informacje sprawdzone. Nikt nie powinien publikować wypowiedzi, które nie są podparte żadnymi dowodami, czy tylko anonimowymi źródłami. Te trzeba od razu dyskwalifikować.

Ten konflikt szarpie już tak mocno więziami społecznymi, że atomizuje i zamienia naród w „kaszę”. Jeśli będzie postępował, to całkowicie utracimy zdolność do kontroli nad sytuacją we własnym kraju. Na swoje własne życzenie. I jeszcze będziemy zwalać na cudzoziemców.”