Rozmawiał z Putinem, teraz ostrzega sojuszników. "To iluzja"
Norweski premier Jonas Gahr Støre i prezydent Finlandii Alexander Stubb odbyli bezpośrednią rozmowę z Władimirem Putinem, co wywołało falę krytyki wśród sojuszników z Unii Europejskiej i NATO.
Samodzielny krok liderów Norwegii i Finlandii wywołał natychmiastowe kontrowersje wśród sojuszników z Unii Europejskiej i NATO, obnażając głębokie podziały na kontynencie.
Pod koniec października Jonas Gahr Støre i Alexander Stubb odbyli bezpośrednią, 90-minutową rozmowę telefoniczną z Władimirem Putinem. Jak przekonuje Støre, Europa nie może oddawać pola wyłącznie Stanom Zjednoczonym, a brak dialogu z Moskwą nie przybliża końca wojny.
Ściśle współpracujemy z naszymi europejskimi partnerami, wspierając Ukrainę, ale jedyny głos docierający do Moskwy pochodzi z Waszyngtonu – argumentował Støre w wywiadzie dla Politico.
Podczas rozmowy Støre i Stubb przekazali Kremlowi stanowisko prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, akcentujące konieczność realnej deeskalacji działań zbrojnych jako warunku wstępnego poważnych rokowań.
Krytyka i brak konsultacji
Jednym z najpoważniejszych zarzutów wysuniętych pod adresem przywódców Norwegii i Finlandii był brak wcześniejszych konsultacji z europejskimi partnerami, co publicznie wytknęła m.in. premier Danii Mette Frederiksen.
Nie prosiliśmy o zgodę – odpowiedział bez ogródek Støre, dodając, że choć państwa skandynawskie tradycyjnie blisko ze sobą współpracują, do podjęcia suwerennej inicjatywy dyplomatycznej nie jest wymagane niczyje pozwolenie.
Część państw członkowskich i dyplomatów ostro ocenia jednak wyłamanie się ze ścisłej izolacji rosyjskiego reżimu. – Jest zbyt wielu mężczyzn w średnim wieku, którzy chcą zapisać się w historii jako ci, którzy zakończyli tę wojnę – skomentował z przekąsem europejski dyplomata.
Komentując przebieg samej rozmowy, Støre odniósł się do medialnych doniesień sugerujących, że rosyjski dyktator przez półtorej godziny zarzucał rozmówcom pseudohistorycznymi tyradami na temat dziejów Słowian. – Ja tam byłem. On nie – uciął krótko norweski premier.
Zaznaczył, że choć Putin powtórzył standardowy zestaw propagandowych tez dotyczących rzekomych przyczyn wybuchu wojny, w bezpośrednim kontakcie zachowywał się „racjonalnie” i „profesjonalnie”, a swoje stanowisko wyłożył w sposób klarowny.
Zarówno Oslo, jak i Helsinki od miesięcy rozważały podjęcie bezpośrednich kontaktów z Kremlem. Katalizatorem stały się przygotowania do wznowienia negocjacji pokojowych pod auspicjami Stanów Zjednoczonych.
Bezpieczeństwo i perspektywy
Podczas rozmowy poruszyli również newralgiczny dla państw nordyckich temat bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego. – Fakt, że odebrał ten telefon, że mamy inne drogi kontaktu – to sygnał, że jest przynajmniej gotowość do rozmowy – ocenił Støre.
Zastrzegł przy tym trzeźwo, że na obecnym etapie szanse na porozumienie są znikome i sam nie oczekuje przełomu po zaplanowanych rozmowach w Abu Zabi.
– Mamy dobre i otwarte relacje z amerykańskimi negocjatorami, z amerykańską administracją, ale ta wojna toczy się w Europie. A życie z miesiąca na miesiąc i myślenie, że wojna się skończy, gdy Europa nie będzie rozmawiać z Moskwą, to moim zdaniem iluzja – podkreślił szef norweskiego rządu.
– Putin czerpie korzyści z normalizacji relacji z resztą świata, a jednocześnie nadal bombarduje i zabija niewinnych ludzi na Ukrainie – dodał inny.
Powiązane
