"Stoimy w obliczu zagrożenia". Szwajcaria szykuje się do referendum
Szwajcaria przygotowuje się do referendum 29 listopada, w którym obywatele rozstrzygną, czy zezwolą na liberalizację eksportu uzbrojenia do 36 państw Zachodu i znieść zakaz reeksportu. Projekt zakłada możliwość sprzedaży broni także wtedy, gdy uczestniczy ona w konfliktach zbrojnych, co budzi silne kontrowersje.
Projekt reformy ma znaczenie dla kluczowych firm zbrojeniowych, takich jak niemiecka Rheinmetall, francuska grupa Thales oraz producent SIG Sauer. Zmiany objęłyby również ponad 100 innych przedsiębiorstw działających w Szwajcarii.
Szwajcarski sektor zbrojeniowy to istotna część gospodarki, zatrudniająca ok. 14 tys. osób. W 2025 r. wyeksportował on uzbrojenie o wartości ok. 1,15 mld dolarów, co czyni kraj 17. największym eksporterem broni na świecie w ostatnich 10 latach.
Zwolennicy liberalizacji argumentują, że obecne zasady ograniczają możliwości współpracy z państwami NATO, które chcą zachować możliwość przekazywania sobie broni w razie ataku na Sojusz.
„Stoimy w obliczu zagrożenia na skalę, jakiej nie widzieliśmy od czasów II wojny światowej”
Krytyka lewicy i ryzyko dla neutralności
Przeciwnicy reformy twierdzą, że nowe przepisy mogłyby osłabić tradycyjną neutralność Szwajcarii, pozwalając na ułatwienie dostaw broni państwom uczestniczącym w konfliktach.
Poseł Fabian Molina ostrzegł, że szwajcarski sprzęt mógłby trafiać do stron konfliktów, co byłoby naruszeniem neutralności. Podobne stanowisko przedstawiła Mirjam Hostetmann, przewodnicząca młodzieżówki socjaldemokratów.
„Iluzją jest przekonanie, że więcej broni zagwarantuje więcej pokoju”
Zwolennicy liberalizacji zaznaczają jednak, że projekt nie uwzględnia Ukrainy na liście 36 państw, do których eksport mógłby zostać ułatwiony.
Przyszłość przemysłu zbrojeniowego
Matthias Zoller, sekretarz generalny Szwajcarskiego Stowarzyszenia Lotnictwa, Bezpieczeństwa i Obrony, ocenia, że wynik referendum przesądzi o dalszym funkcjonowaniu branży.
„To decydująca kwestia, chodzi naprawdę o to, czy szwajcarski przemysł zbrojeniowy przetrwa, czy upadnie”
Jego zdaniem utrzymanie bardzo restrykcyjnych zasad mogłoby skłonić producentów do przenoszenia działalności za granicę, a przy całkowitym zamknięciu zagranicznych rynków Szwajcaria mogłaby znaleźć się na końcu kolejki po nowe systemy uzbrojenia.
Powiązane
