Korzystne dla Polski zmiany w ETS. Bruksela proponuje kompromis
Unia Europejska osiągnęła porozumienie w sprawie reformy systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 (ETS), które zwiększa limit uprawnień w rezerwie stabilności rynkowej z 400 do 700 mln.
Zawarte pod koniec października porozumienie dotyczy przepisów o unieważnianiu uprawnień znajdujących się w rezerwie stabilności rynkowej systemu ETS. Nowelizacja zwiększy długofalową płynność i przewidywalność rynku, a równocześnie będzie chronić konkurencyjność przemysłu. Zanim to wstępne porozumienie zostanie uchwalone musi być zatwierdzone przez wszystkie instytucje UE.
Polski rząd i spółki wydają się być zadowolone, ponieważ te zmiany mogą spowolnić tempo wzrostu uprawnień do emisji CO2. Koszty unijnego systemu handlu emisjami drastycznie obciążają polski sektor energetyczny i stanowią około 40 proc. ceny prądu dla odbiorców końcowych w Polsce oraz nawet do 50 proc. ceny energii elektrycznej dla przemysłu.
Więcej uprawnień na rynku
Uzgodnione zmiany zakładają podwyższenie z 400 do 700 mln limitu uprawnień do emisji CO₂ (EUA), powyżej których uprawnienia zgromadzone w rezerwie podlegają unieważnieniu. To kompromis pomiędzy wcześniejszymi stanowiskami Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady UE.
To kompromis pomiędzy wcześniejszymi stanowiskami Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady UE
Jak wskazuje Marcin Laskowski, ta zmiana to odejście od dotychczasowego, bardziej restrykcyjnego mechanizmu unieważniania uprawnień. Pozostawienie większej liczby EUA w rezerwie może w dłuższej perspektywie zwiększyć elastyczność systemu i ograniczyć ryzyko nadmiernych wahań cen uprawnień do emisji.
Rezerwa stabilności rynkowej to mechanizm, który ma eliminować nierównowagę na rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Rezerwa wycofuje nadwyżki uprawnień z rynku lub je uwalnia w celu ustabilizowania cen. Aktualizacja daje rezerwie większe pole manewru w kwestii ewentualnego wypuszczania uprawnień na rynek.
Dalsze negocjacje dla Polski
Polski rząd wciąż stara się przeforsować większą pulę darmowych uprawnień dla przemysłu i ciepłownictwa. Kwestia bezpłatnych uprawnień jest jednym z najistotniejszych elementów dyskusji. Wiceminister Krzysztof Bolesta wskazuje, że wielu państwom zależy na poprawie sytuacji europejskiego przemysłu.
Jest to nadal prawie 2 razy więcej niż w przypadku pierwotnego progu, co zdecydowanie wzmacnia możliwość MSR do reagowania na wysokie ceny i niedobór uprawnień. Czyli mamy zdecydowane poprawienie stanu rzeczy w odniesieniu do obecnego rozwiązania
Istotnym elementem reformy są propozycje zwiększenia bezpłatnego przydziału uprawnień dla części przemysłu w latach 2026–2030, utrzymania tego mechanizmu po 2030 r. oraz wolniejszego wycofywania bezpłatnej alokacji w sektorach objętych CBAM. Równolegle Komisja proponuje uruchomienie mechanizmu ETS Investment Booster, który ma wspierać inwestycje w dekarbonizację przemysłu.
Obawy wobec ETS2
Rada Europejska wezwała Komisję do ponownej oceny skutków ETS2, w szczególności konstrukcji systemu i mechanizmów zabezpieczających. Pokazuje to, że społeczna i gospodarcza wykonalność nowych regulacji pozostaje istotnym przedmiotem dyskusji politycznej.
Polska i część innych państw członkowskich nadal sygnalizują obawy dotyczące społecznych i gospodarczych skutków ETS2. W debacie pojawiają się propozycje dalszego odroczenia systemu, w tym do 2031 r., a także rozwiązania zakładające większą elastyczność lub dobrowolność jego stosowania.
– Od trzech lat konsekwentnie mówię o problemach z ETS2. Jest to moim zdaniem projekt antyeuropejski i powinien być co najmniej odroczony w czasie o kilka lat – wskazuje wiceminister Bolesta.
Powiązane
