Obronić polskie niebo: 1939 i 2026
Polska modernizuje system obrony przeciwlotniczej, inwestując miliardy złotych w nowe technologie, podobnie jak w okresie międzywojennym, gdy budowała własny potencjał.
Wbrew pozorom polskie władze w dwudziestoleciu międzywojennym miały świadomość znaczenia samolotu jako broni. Rozumiano również konieczność obrony przed nim, podobnie jak dziś, gdy postęp techniczny, jak np. masowe pojawienie się dronów czy samolotów stealth, wymusza wprowadzanie zmian w systemach OPL.
Historia i wydatki
Obrona przeciwlotnicza II RP początkowo była dziedzictwem państw zaborczych, ale z czasem rozpoczęto świadomą budowę własnego potencjału. W 1934 r. powołano Wydział Obrony Przeciwlotniczej, który trzy lata później przekształcono w Dowództwo Obrony Preciwlotniczej. Wydatki wojskie pochłaniały 30–40 proc. budżetu, co odpowiadało nawet 8 proc. PKB.
Dla porównania, współczesna Polska wydaje na obronność ok. 4–5 proc. PKB, w tym roku planując wydatki na ponad 200 mld zł. Duże znaczenie zyskał europejski instrument finansowy SAFE, wykorzystywany w programach jak San czy Piorun.
Detekcja zagrożeń
Skuteczna obrona przeciwlotnicza wymaga efektywnego wykrywania zagrożeń. Przed wojną Polska dysponowała ok. 800 posterunków obserwacyjnych, głównie z lornetkami i urządzeniami nasłuchowymi. Dziś system ma opierać się na nowoczesnych radarach, w tym zdolnych do wykrywania samolotów stealth (np. P-18PL), oraz danych od sojuszników.
Kluczową rolę odgrywa system IBCS od Northrop Grumman, zapewniający stabilny transfer danych. Pomimo postępów, budowa OPL rozpoczęta w 2018 r. wciąż jest w trakcie, co pokazują incydenty z wtargnięciami rosyjskich statków powietrznych.
Używane systemy
Przedwojenna obrona dysponowała nowoczesnymi jak armata Boforsa wz. 36 kal. 40 mm, ale ich liczba była niewystarczająca. Dziś dominują systemy rakietowe: Wisłoka, Wisła (Patriot), Narew, Pilica+ oraz San. System San, budowany ze środków SAFE, budzi jednak wątpliwości co do efektywności.
Brak decyzji w sprawie systemu Sona chroniącego wojska na najniższym szczeblu. Współczesna obrona często opiera się na importowanych rozwiązaniach, w przeciwieństwie do przedwojennych czasów, gdy Polska kontrolowała dostawy.
Powiązane
