Co robić, gdy padają strzały? Były policjant wyjaśnia
Tragiczne wydarzenia w Krakowie obnażyły brak przygotowania społeczeństwa na tego typu zagrożenia. W rozmowie z Wirtualną Polską były policjant Andrzej Idzikowski wyjaśnia, jak zachować się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i wskazuje na niezbędne zmiany w edukacji.
Sześć ofiar śmiertelnych i 16 osób rannych – to bilans zamachu, do którego doszło w sobotę w okolicach krakowskiego rynku. Sprawcą był 24-letni Michał Oksiński, który zmarł w wyniku odniesionych ran nad ranem w poniedziałek.
Sobotnie zdarzenie było pierwszym tego typu w historii Polski, w którym uzbrojony strzelec, jadąc samochodem, strzelał do przypadkowych ludzi znajdujących się w niewłaściwym miejscu, w niewłaściwym czasie. Łącznie w Krakowie zostało oddanych co najmniej kilkadziesiąt strzałów, być może nawet kilkaset.
Na nagraniach zarejestrowanych przez świadków ujawniły się szereg skrajnie niebezpiecznych zachowań. Wśród nich znalazły się osoby, które stojąc za szklanymi witrynami, nagrywały wymianę ognia telefonami, a także osoby, które na dźwięk pierwszych strzałów – zamiast uciekać – biegły w kierunku zdarzenia.
Zasady bezpieczeństwa
Odpowiedź na pytanie, co robić w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, zależy od miejsca, w którym się znajdujemy. Jeśli istnieje możliwość ucieczki, należy natychmiast, bez zastanowienia oddalić się z miejsca zdarzenia, biegnąc w stronę przeciwną do odgłosów ognia.
Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy znajdujemy się na otwartej przestrzeni, bez możliwości natychmiastowego ukrycia się za twardą osłoną, taką jak betonowy mur czy krawężnik. Wtedy należy położyć się płasko na ziemi, najlepiej wykorzystując zagłębienie terenu lub krawężnik.
Dla aktywnego strzelca stajesz się wtedy celem neutralnym. Taki napastnik szuka celów ruchomych i nie będzie marnował amunicji, by strzelać do leżącego, nieruchomego człowieka. Taka zasada stosuje się tylko wtedy, gdy ucieczka jest niemożliwa.
Jeśli znajdujemy się wewnątrz jakiegoś pomieszczenia, należy natychmiast zejść poniżej linii okien, schować się za masywnymi przeszkodami i zablokować drzwi.
Edukacja i wyposażenie
Zdaniem Idzikowskiego w Polsce musi nastąpić głęboka zmiana w podejściu do edukacji z zakresu bezpieczeństwa. Przez lata unikano wprowadzania systemowych szkoleń w szkołach czy gminach pod pretekstem „niestraszenia dzieci” i „niewywoływania niepotrzebnej paniki”.
Musimy zmienić ten sposób myślenia. To nie jest żadne straszenie dzieci ani społeczeństwa. To jest wyraz troski o naszych najbliższych. Świat się zmienia, a zagrożenia, które dotąd oglądaliśmy wyłącznie na filmach z USA czy Europy Zachodniej, przywędrowały do nas.
Ekspert wskazuje, że organizacja takich szkoleń na poziomie lokalnym nie wymaga potężnych nakładów finansowych. W niemal każdej gminie znajdują się osoby, które mają niezbędne doświadczenie w tych kwestiach i mogłyby się nim podzielić.
Tragiczne wydarzenia pokazały również potrzebę zmian po stronie instytucji państwowych. Testem, który czeka władze, mogą być np. nadchodzące jarmarki bożonarodzeniowe. Ekspert wskazuje, że tego typu zgromadzenia powinny zostać zabezpieczone ciężkimi, betonowymi barierami antywjazdowymi, uniemożliwiającymi wjazd pojazdu w tłum.
Ograniczenia i zakazy działają tylko na tych, którzy chcą ich przestrzegać. Jeśli ktoś zdeterminowany postanowi dokonać zamachu, papierowe zakazy go nie zatrzymają. Zamiast skupiać się wyłącznie na zakazach posiadania broni, musimy jako społeczeństwo zmienić sposób myślenia, wyciągnąć wnioski z popełnionych błędów i przygotować się na nowe wyzwania.
Zmiany muszą objąć także wyposażenie podstawowych patroli policyjnych. Wzorem USA, radiowozy powinny mieć zamontowane uchwyty na broń długą, pancerne drzwi oraz osłony balistyczne dostępne bezpośrednio dla funkcjonariuszy.