Lekarze i medyczna marihuana: luka w farmakowigilancji

Prawie wszyscy polscy lekarze chcą się szkolić z farmakowigilancji konopi, ale tylko 7,5% zgłasza działania niepożądane medycznej marihuany, mimo że 81% ma z nią kontakt kliniczny. Tak wynika z badania opublikowanego w „Frontiers in Public Health” — pierwszego opracowania opisującego farmakowigilancję terapii konopiami wśród lekarzy w Polsce.

Luka w zgłaszaniu

Badanie przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu oraz włoskiego Uniwersytetu Magna Graecia. Dane zbierano od stycznia do kwietnia 2025 r. wśród 253 praktykujących lekarzy. 86,5% uczestników miało poniżej 40 lat, więc wyników nie można czytać jako głosu całego środowiska lekarskiego.

81% ankietowanych miało kliniczny kontakt z pacjentami na medycznej marihuanie, ale tylko 13,4% uznało swoje wykształcenie za wystarczające. Ci sami lekarze w 58,5% przypadków zgłaszali kiedykolwiek działanie niepożądane leku w ogóle. Przy medycznej marihuanie zrobiło to tylko 7,5% (19 osób).

Dlaczego tak rzadko?

Problemem nie jest brak drogi zgłoszenia — Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych przyjmuje je od każdego. Specyfika surowca jest jednak utrudnieniem: kwiat konopi jest w Polsce surowcem farmaceutycznym od 2019 r., ale bez Charakterystyki Produktu Leczniczego i ulotki, a więc bez standardowego opisu działań niepożądanych.

Najsilniejszym predyktorem zgłaszania była znajomość sensu farmakowigilancji (iloraz szans 24,71), dalej specjalizacja związana z tematem (aOR 9,97) i praca w szpitalu lub na uczelni (aOR 5,72). Wymieniane działania niepożądane: zawroty głowy, senność, zmęczenie, zaburzenia uwagi i pamięci, dezorientacja, lęk, euforia, suchość w ustach, nudności, tachykardia; przy produktach bogatych w THC dodatkowo paranoja, halucynacje, objawy psychotyczne.

Postulat sprzed dekady

Jak przypomina Stowarzyszenie Wolne Konopie, problem nie jest nowy. Organizacja z Jędrzejem Sadowskim zgłosiła 1 lutego 2016 r. projekt Narodowego Systemu Monitorowania z centralnym rejestrem pod Ministerstwem Zdrowia. Odrzucono go — przyjęta wersja dopuściła konopie jako surowiec farmaceutyczny, bez komponentu monitorującego.

Niska liczba zgłoszeń nie dowodzi, że marihuana medyczna jest ryzykowna — może to być po prostu niedozgłaszanie, nie brak zdarzeń. Podobne ograniczenia danych widać też w przeglądzie Cochrane o marihuanie i bezsenności oraz w obserwacjach jej wpływu na opioidy przy bólu krzyża.