Żałoba narodowa w Polsce. Czy 9 listopada to dzień wolny od pracy? Prezydent podpisał rozporządzenie - Forsal.pl

Decyzja prezydenta ma związek z tragicznymi wydarzeniami, do których doszło w Krakowie. 24-letni mężczyzna z Ostrowca Świętokrzyskiego wjechał samochodem na Rynek Główny i otworzył ogień do ludzi. W wyniku ataku śmierć poniosło 6 osób, a 15 zostało rannych. Sprawca został postrzelony i ujęty przez policję.

Zasady żałoby narodowej

Podstawą prawną wprowadzenia żałoby narodowej jest art. 11 ust. 1 ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Zgodnie z tym przepisem prezydent RP może ogłosić żałobę narodową na terenie całego kraju w drodze rozporządzenia, wskazując przyczyny i czas obowiązywania żałoby.

W czasie żałoby narodowej obowiązują określone zasady dotyczące symboli państwowych. Flagi Polski są opuszczane do połowy masztu, przede wszystkim na budynkach i przed budynkami będącymi siedzibami najwyższych władz państwowych, organów administracji publicznej oraz samorządów terytorialnych. Portale informacyjne umieszczają kiry przy logotypach, a stacje radiowe i telewizyjne zmieniają ramówki.

Czy 9 listopada to dzień wolny?

Żałoba narodowa nie wiąże się z żadnymi zmianami w organizacji pracy. Samo ustanowienie żałoby nie skraca czasu pracy, nie zmienia jego wymiaru ani nie nakłada na pracodawców obowiązku zwalniania pracowników z wykonywania obowiązków służbowych. Oznacza to, że 9 listopada osoby, które zgodnie z harmonogramem mają tego dnia pracować, wykonują swoje obowiązki na dotychczasowych zasadach.

Żałoba narodowa nie jest bowiem świętem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 130 Kodeksu pracy. Nie powoduje zatem obniżenia wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym o osiem godzin, co ma miejsce w przypadku święta przypadającego w dzień inny niż niedziela.

Wyjątek dla kultury

Istnieje jednak wyjątek dotyczący działalności kulturalnej i rozrywkowej. Zgodnie z art. 37 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej Prezes Rady Ministrów może zarządzić zawieszenie organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych na czas trwania żałoby narodowej. Może to wpłynąć na funkcjonowanie instytucji kultury i organizatorów wydarzeń.

Historia żałob w III RP

W historii III RP żałoba narodowa była ogłaszana wielokrotnie, przede wszystkim w związku z tragicznymi wydarzeniami i śmiercią osób pełniących ważne funkcje publiczne. Jednym z pierwszych takich przypadków była powódź z lipca 1997 roku, która spustoszyła południową Polskę. 18 lipca 1997 roku ustanowiono żałobę narodową, aby uczcić pamięć 56 ofiar kataklizmu.

Żałobę ogłoszono również w dniach 12-14 września 2001 roku, po zamachach terrorystycznych na World Trade Center w Stanach Zjednoczonych. Podobny gest wykonano w 2004 roku, oddając hołd ofiarom zamachów terrorystycznych w Madrycie.

Szczególnie wymownym momentem była śmierć papieża Jana Pawła II. W związku z tym w dniach 3-8 kwietnia 2005 roku w Polsce obowiązywała żałoba narodowa. Ponad tydzień trwała natomiast żałoba narodowa ogłoszona po katastrofie smoleńskiej z 10 kwietnia 2010 roku, w której zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński.