Każdy sejf da się sforsować, liczy się czas reakcji

Z jednej strony aż 49 proc. przedsiębiorstw postrzega cyberincydent zagrażający ciągłości produkcji jako realne ryzyko, ale z drugiej niska świadomość pracowników wciąż bywa wskazywana jako jedna z głównych barier odporności. Do tego przetestowane procedury reagowania ma zaledwie co trzecia firma. Poziom świadomości w polskich zakładach rośnie, ale wciąż istnieją wyzwania.

Rosnąca świadomość

To trend widoczny w badaniach, ale też potwierdzany przez niezależne analizy rynkowe. Z roku na rok wiedza na temat zagrożeń zwiększa się zarówno wśród pracowników operacyjnych, jak i na poziomie zarządów. W ABB obserwują tę dynamikę z bliska, organizując już trzecią edycję dorocznego wydarzenia poświęconego cyberbezpieczeństwu w przemyśle.

Liczba zgłaszanych incydentów bezpieczeństwa systematycznie rośnie, a to niekoniecznie oznacza wyłącznie gwałtowną eksplozję przestępczości w sieci. Raczej pokazuje, że jako społeczeństwo staliśmy się bardziej wyczuleni. W życiu prywatnym na co dzień stykamy się z podejrzanymi linkami, fałszywymi SMS-ami czy próbami wyłudzenia wrażliwych danych.

Najsłabsze ogniwo

Każda fabryka ma swoją specyfikę i profil ryzyka, ale niezależne badania od lat wskazują na ten sam element: najsłabszym ogniwem pozostaje człowiek. Należy jednak unikać uproszczeń, bo winy nie ponosi wyłącznie szeregowy pracownik, który kliknął w niewłaściwy link.

Za deklaracjami muszą iść adekwatne inwestycje, traktowane nie jako koszt, lecz jako polisa ubezpieczeniowa i lokata w stabilność biznesu. Na szali leży reputacja przedsiębiorstwa.

Bezpieczeństwo jak sejf

Celem powinna być drastyczna minimalizacja powierzchni ataku. Żaden renomowany producent sejfów nie gwarantuje, że jego szafy pancernej nie da się otworzyć. Zapewnia jednak, że włamywacz będzie musiał siłować się z zamkiem i ryglami przez określony czas, co ograniczy zakusy potencjalnych przestępców.

I w sferze cyfrowej ten czas kupujemy klientowi – dajemy mu margines niezbędny do tego, by systemy zaalarmowały odpowiednie służby i można było podjąć skoordynowaną interwencję.

Luka kadrowa

Niedobór kadr to fakt, z którym branża mierzy się od dawna. Specjalistów od cyberbezpieczeństwa przemysłowego jest na rynku zdecydowanie zbyt mało w stosunku do skali potrzeb. Często rolę tę przejmują doświadczeni inżynierowie utrzymania ruchu czy automatycy, którzy rozumieją specyfikę procesów technologicznych.

Dlatego strategia ABB opiera się na dostarczaniu rozwiązań technologicznych zaprojektowanych tak, by były intuicyjne i zrozumiałe dla inżyniera bez wykształcenia stricte cybernetycznego. Chodzi o to, aby przeciętny operator czy automatyk na linii produkcyjnej był w stanie podjąć wstępną decyzję.

MŚP w niebezpieczeństwie

O ile w dużych zakładach zatrudniających powyżej tysiąca pracowników przetestowane procedury reagowania posiada 59 proc. firm, o tyle w sektorze MŚP ten wskaźnik wynosi zaledwie 5 proc. To alarmująca statystyka, ale wynika z obiektywnych uwarunkowań ekonomicznych i organizacyjnych.

Duże przedsiębiorstwa dysponują nieporównywalnie większym kapitałem, własnymi działami technicznymi i dedykowanymi zespołami ds. zarządzania ryzykiem. W małych i średnich przedsiębiorstwach dominuje natomiast iluzoryczne przekonanie, że ze względu na mniejszą skalę działalności mają one mniej do stracenia.

Dla cyberprzestępców sforsowanie zabezpieczeń globalnego koncernu od frontu bywa niezwykle trudne, zdecydowanie prościej uderzyć w łańcuch dostaw, znaleźć słabiej chronionego poddostawcę komponentu lub zewnętrzną firmę serwisową, aby wykorzystać ją jako tylną furtkę prowadzącą bezpośrednio do serca systemów dużego partnera.