Chcemy przejść z roli wykonawcy do strategicznego partnera państwa
Polski sektor budowlany planuje przejść od roli wykonawcy do strategicznego partnera państwa, biorąc pełną odpowiedzialność za realizację kluczowych inwestycji infrastrukturalnych.
Rząd wskazuje, że inwestycje w transformację energetyczną i infrastrukturę to bilion złotych w ciągu dekady. Jednak szacunki Związku Banków Polskich mówią o kwocie sięgającej 4 bln zł w perspektywie 13-15 lat. Do 2040 roku w Polsce zrealizuje się duże projekty transportowe, energetyczne i związane z transformacją przemysłu o wartości około 2 bln zł. Sam Orlen zakłada inwestycje na poziomie 380 mld zł.
Główne wyzwania branży
Największym wyzwaniem jest zbudowanie i utrzymanie odpowiedniego, realnego potencjału wykonawczego. Kluczowe jest wyeliminowanie zjawiska tzw. Letterbox Companies, czyli firm bez zaplecza. Przez lata system przymykał oko na podmioty bez własnego potencjału kadrowego i sprzętowego, które wygrywały przetargi, ale nie potrafiły zrealizować kontraktów.
Polska była tu poligonem doświadczalnym. Pamiętamy problemy z wykonawcami z Azji, a ostatnio także z turecką firmą na drodze ekspresowej.
Potrzeba długofalowego planowania
Budownictwo potrzebuje znacznie dłuższego horyzontu planowania niż pół roku czy rok. Pozyskanie i wykształcenie inżyniera trwa kilka lat, a czas oczekiwania na specjalistyczny sprzęt, jak pociąg do układania torów, wynosi nawet trzy lata. Branża postuluje powołanie silniejszego ośrodka rządowej koordynacji, np. pełnomocnika premiera w KPRM.
Znaczenie dla gospodarki
Sektor budowlany generuje co dziesiątą złotówkę polskiego PKB i daje pracę blisko 1,5 mln osób. Oznacza to, że zatrudniony jest w nim co dziesiąty lub dwunasty pracujący Polak. Kluczowe jest, czy inwestycje mają być pasem transmisyjnym, za pośrednictwem którego kapitał wypływa za granicę, czy instrumentem budowania zamożności w kraju.
Nowe trendy
Średnie wynagrodzenie w budownictwie to dziś 2500 euro, czyli o 10 proc. więcej niż średnia w całej gospodarce. Branża szuka efektywności w lepszym planowaniu i inwestycjach w partnerstwie publiczno-prywatnym (PPP). Koncepcja dual-use pozwala realizować cele cywilne i obronne w ramach jednego budżetu, jak Park Centralny w Grodzisku Mazowieckim, który może pełnić funkcję schronu.
Komunikat do polityków
Branża chce przekazać politykom prosty komunikat: jesteśmy gotowi współuczestniczyć w realizacji strategicznych inwestycji i brać za nie pełną odpowiedzialność. Chcemy przejść od roli wykonawców do roli partnera państwa, który współodpowiada za rozwój i bezpieczeństwo kraju. Najważniejsze są wspólne zrozumienie potrzeb, zaufanie i zagwarantowanie stabilnego rynku na wiele lat.