Skąd pieniądze na szybką kolej? Resort wskazuje kredyt. BGK: tylko spokojnie - Money.pl

Program inwestycyjny CPK zakłada, że kolejowa część Centralnego Portu Komunikacyjnego pochłonie blisko 64 mld zł do 2032 r. Spółka zapewnia, że ma zabezpieczone środki na ten i przyszły rok, jednak brakuje ok. 20 mld zł, co zmusza resort infrastruktury do szukania dodatkowych źródeł finansowania.

Ministerstwo Infrastruktury jako główne źródło luki finansowej wskazuje Bank Gospodarstwa Krajowego. Wiceminister Piotr Malepszak podczas środowego Kongresu Kolejowego zapowiedział, że nowe linie kolejowe mają być finansowane z trzech źródeł: Funduszu Kolejowego, wsparcia BGK dla CPK oraz Unii Europejskiej.

Prezes spółki CPK Piotr Borys zaznaczył, że nie chodzi o fizyczne środki na koncie, które są potrzebne dopiero w momencie budowy i płacenia faktur. – Na ten i przyszły rok jesteśmy zabezpieczeni środkami Skarbu Państwa oraz papierami wartościowymi, co daje nam pole do działania – deklaruje.

Wiceminister Malepszak zwrócił uwagę, że duża część programu kolejowej była oparta na finansowaniu unijnym, jednak należy spodziewać się mniejszych możliwości. – Zasadniczo problem ten dotyczy projektów, które są obecnie na etapie uzyskiwania decyzji środowiskowej lub projektowania, jeszcze przed przetargami – mówi.

Kluczowym momentem jest rok 2027. – Właśnie wtedy musimy te zagadnienia rozwiązać. Zbliżając się do końca 2027 r. i początku 2028 r., będziemy coraz bliżej zlecania kolejnych, bardzo dużych postępowań. Wtedy muszę mieć pewność, że posiadamy zabezpieczenie finansowe – tłumaczy Borys.

BGK: za wcześnie na decyzje

Rzecznik Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Żebrowski studzi nastroje, odrzucając jakiekolwiek wstępne zobowiązania. – Jest zdecydowanie za wcześnie, aby mówić o zaangażowaniu BGK w finansowanie projektu Port Polska, w tym o ewentualnym udzieleniu kredytu na realizację Kolei Dużych Prędkości. Tym bardziej przedwczesne są spekulacje dotyczące potencjalnej kwoty finansowania – informuje.

Rozmowy dotyczące potencjalnego zaangażowania BGK w finansowanie projektów realizowanych przez Port Polska są na etapie wstępnych analiz. Harmonogram, zakres i model finansowania zależą przede wszystkim od inwestora oraz od przedstawienia przez niego całościowej koncepcji finansowania projektu – podkreśla przedstawiciel banku.

Nieoficjalnie u źródeł ustalono, że do wyjaśnienia w rozmowach z bankiem jest m.in. podstawowa kwestia, czyli z czego CPK ma zamiar spłacić kredyt, o który się stara. – Na ten moment nie zapadły żadne decyzje dotyczące udzielenia kredytu ani w zakresie kwoty, ani struktury finansowania – podsumowuje Żebrowski.

Fundusz Kolejowy i PKP PLK

Wiceminister Malepszak wskazuje Fundusz Kolejowy jako finansowanie dla CPK, ale przyznaje, że jest to mechanizm tworzony głównie z myślą o inwestycjach PKP PLK. – Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, celem reformy jest stworzenie trwałych i przejrzystych ram finansowania kolei, które zapewnią stabilne i wieloletnie źródło finansowania inwestycji infrastrukturalnych PKP PLK SA – mówi rzeczniczka prasowa Ministerstwa Infrastruktury Anna Szumańska.

Problem z powyższym uwzględnieniem CPK w Funduszu Kolejowym polega na tym, że potrzeby PKP PLK są tak duże, że na oszczędności z wpływów z opłaty paliwowej nie ma co liczyć. Wiceminister Malepszak odpowiada, że Fundusz będzie potrzebny i będzie możliwość finansowania z niego inwestycji, gdy uruchomimy mechanizm zadłużania, podobny do tego, jaki mają drogowcy.

Wychodzi, że państwo będzie musiało się na kilku poziomach zadłużyć dla Kolei Dużych Prędkości, pamiętając, że wkład Skarbu Państwa w KDP to pieniądze z obligacji skarbowych. Według programu inwestycyjnego na lata 2024–2032, inwestycje kolejowe CPK pochłonąć mają blisko 64 mld zł.

Plan na przyszłość

Wiceminister Malepszak stwierdza, że w przypadku CPK jest jeszcze jeden istotny element do dokładnego sprawdzenia, czyli formuła partnerstwa publiczno-prywatnego. – Musimy stosować bardzo zróżnicowany montaż finansowy, ponieważ środki są zawsze mniejsze niż potrzeby – dodaje.

Spółka CPK należy w 100 proc. do Skarbu Państwa. Według obowiązującego harmonogramu do końca 2032 r. mają zostać oddane do użytku nowe lotnisko oraz odcinek KDP między Łodzią a Warszawą o długości ok. 130 km. Plan zakłada, że do 2035 r. zrealizowane będą też fragmenty trasy z Łodzi do Poznania i Wrocławia.