Laser zamiast fal radiowych. Nowa technologia może zrewolucjonizować satelity

Minisatelita typu CubeSat ERMIS-3, opracowany przez grecki Narodowy Uniwersytet im. Kapodistriasa w Atenach, nawiązał łączność z naziemną stacją optyczną Holomondas (HolOGS-1) w Grecji. Test odbył się kilka tygodni po zakończeniu sprawdzania systemów satelity na orbicie.

W próbie wykorzystano terminale optyczne litewskiej firmy Astrolight. Szybkie nawiązanie połączenia pokazało możliwość realizacji jednego z głównych celów projektu – precyzyjnego kierowania lasera, wykrywania sygnału i śledzenia odbiornika.

Przesyłanie danych

Eksperci podkreślają, że to ważny krok w kierunku wykorzystania łączności optycznej w małych satelitach. Technologia ta pozwoli niewielkim satelitom przesyłać duże ilości danych znacznie szybciej niż za pomocą tradycyjnej łączności radiowej.

Jak tłumaczą specjaliści, łączność optyczna może pomóc w przesyłaniu coraz większych ilości danych gromadzonych podczas misji kosmicznych, m.in. obserwacji Ziemi, gdzie powstają obrazy o wysokiej rozdzielczości oraz hiperspektralne.

Wyzwania techniczne

Nawiązanie i utrzymanie połączenia jest trudne technicznie. Wiązka laserowa musi być precyzyjnie skierowana w stronę odbiornika, a satelita porusza się po orbicie z prędkością kilku kilometrów na sekundę. Oba terminale muszą nieustannie śledzić się nawzajem w trakcie krótkiego okna łączności.

Sytuację dodatkowo komplikują warunki atmosferyczne – chmury mogą całkowicie uniemożliwić połączenie, a turbulencje powietrza pogarszać jakość sygnału.

Program kosmiczny

ERMIS-3, wystrzelony 30 marca 2026 r. wraz z satelitami ERMIS-1 i ERMIS-2, jest częścią większego programu testowania orbitalnych technologii łączności dla małych satelitów. Misja stanowi część greckiego Narodowego Programu Kosmicznego, realizowanego przez Europejską Agencję Kosmiczną na zlecenie greckiego rządu.

ESA zapewniła misji wsparcie techniczne, które objęło testy środowiskowe oraz precyzyjne ustawienie elementów układu optycznego prowadzone w Europejskim Centrum Badań i Technologii Kosmicznych (ESTEC) w Holandii.