Jest decyzja ws. ratingu Polski. Minister Domański się broni, wskazuje na weta prezydenta - Zero.pl

S&P Ratings Global potwierdziła długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie „A–”, ale jednocześnie obniżyła jego perspektywę ze stabilnej do negatywnej. To oznacza, że agencja widzi poważne zagrożenia związane z dalszym rozwojem sytuacji w sferze finansów publicznych kraju.

Korekta perspektywy odzwierciedla zwiększone ryzyko, że gwałtownie rosnące zadłużenie Polski może ograniczyć zdolność rządu do reagowania na wstrząsy gospodarcze i negatywnie wpłynąć na wzrost gospodarczy – tłumaczy S&P.

Decyzję S&P skomentował już minister finansów Andrzej Domański, który na platformie X odwołał się do fragmentu uzasadnienia, w którym agencja wskazuje na napięcia polityczne na linii rząd–Pałac Prezydencki.

Weta prezydenta utrudniają naprawę finansów

W uzasadnieniu decyzji czytamy wprost: „Rząd premiera Donalda Tuska napotyka ograniczenia w realizacji swoich planów legislacyjnych i konsolidacji finansów publicznych ze względu na weta prezydenta Karola Nawrockiego, politycznie związanego z opozycyjnym Prawem i Sprawiedliwością (PiS)” – napisał Domański.

Domański kilka dni wcześniej oszacował koszt wet Karola Nawrockiego dla finansów publicznych na ponad 8 mld zł. Prezydent jeszcze podczas swojej kampanii wyborczej zadeklarował, że nie będzie podpisywał ustaw zwiększających podatki rozumiane jako obciążenia dla zwykłych obywateli.

Za to podpisał ustawę zwiększającą CIT dla banków, dzięki której tylko w 2026 r. budżet ma zyskać 6,6 mld zł. S&P w swoim raporcie precyzuje, że może obniżyć rating Polski, jeżeli trwałe nierównowagi fiskalne i przyrost długu, przy komplikacjach związanych z polaryzacją polityczną, skutkowałyby podwyższonymi ryzykami dla wzrostu gospodarczego.

Zadłużenie przekroczy 70 proc. PKB

Agencja podkreśla, że zadłużenie publiczne Polski gwałtownie rośnie. Prognozuje, że do 2029 r. dług netto przekroczy 70 proc. PKB, co oznacza wzrost o ponad 20 punktów procentowych w ciągu pięciu lat – takie pogorszenie sytuacji budżetowej należy do najpoważniejszych na świecie.

Deficyty sektora general government, czyli instytucji rządowych i samorządowych, szacuje przy tym na 7,1 proc. PKB w 2027 r., wyżej niż prognoza Ministerstwa Finansów, która wynosi 6,7 proc. PKB.

S&P wskazuje, że deficyty sektora gg gwałtownie wzrosły w ostatnich latach, osiągając średnio ponad 7 proc. PKB w latach 2025 i 2026, co wynika z wysokich wydatków na obronność (4–5 proc. PKB), rosnących wydatków socjalnych oraz znacznych kosztów wynagrodzeń w sektorze publicznym.

Zdaniem analityków, przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. mało prawdopodobne jest, że rząd zdecyduje się na „znaczącą konsolidację budżetową” (to musiałoby się wiązać z cięciami wydatków, a więc np. ograniczaniem świadczeń dla obywateli, lub też podwyżkami podatków).

Kryzys instytucjonalny i relacje z UE

S&P w swojej ocenie ratingowej odniosła się też do obecnego kryzysu instytucjonalnego w Polsce. „Napięcia między polskimi instytucjami wynikające z podziałów partyjnych, na przykład między Trybunałem Konstytucyjnym, rządem i prezydentem, utrzymują się, o czym świadczy niepewność co do kierownictwa i składu Trybunału”.

W innym miejscu agencja pisze: „W szerszym ujęciu ważnym obszarem podziałów politycznych pozostają stosunki Polski z UE. Rząd Tuska realizował bardziej proeuropejski program i dążył do cofnięcia niektórych aspektów reform sądowniczych PiS, które przyczyniły się do napięć z instytucjami UE i opóźniły dostęp do funduszy unijnych.”

„Chociaż stosunki z UE uległy znacznej poprawie od 2023 r., ponowne napięcia instytucjonalne mogą negatywnie wpłynąć na przewidywalność polityki przed wyborami jesienią 2027 r.” – ocenia S&P.

Agencja dodaje, że mimo głębokiej polaryzacji politycznej nadal istnieje szeroki ponadpartyjny konsensus co do podstawowych celów w zakresie bezpieczeństwa i polityki zagranicznej, w tym poparcia dla Ukrainy oraz silnej obecności NATO w Europie Środkowej i Wschodniej.