Kolejny zwrot w sporze o neosędziów. Żurek chce odzyskać wypłacone odszkodowania

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podpisał w piątek pierwsze wezwania do zapłaty skierowane do tzw. neosędziów. Sprawa wiąże się z wieloletnim sporem o ich status, orzeczeniami europejskich trybunałów oraz nową ustawą mającą uregulować sytuację sędziów powołanych z udziałem KRS.

Neosędziami określa się sędziów powołanych lub awansowanych od 2018 r. w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której sposób wyłaniania zmieniono w 2017 r. KRS istnieje od 1989 r. i uczestniczy w procedurze powoływania sędziów, przedstawiając prezydentowi kandydatów do nominacji.

Kontrowersje wokół KRS

Spór wokół KRS i tzw. neosędziów wynika z nowelizacji ustawy o KRS z grudnia 2017 r. Od 2018 r. 15 sędziów-członków Rady wybiera Sejm, podczas gdy wcześniej wybierały je środowiska sędziowskie. Zmiana ta stała się podstawą zarzutów o upolitycznienie KRS.

Na nieprawidłowości w procedurze powoływania sędziów wskazywały orzeczenia europejskich trybunałów, które zasądzały odszkodowania na rzecz skarżących. Teraz minister Żurek chce dochodzić zwrotu tych kwot od samych sędziów.

Nowa ustawa praworządnościowa

Senat przyjął bez poprawek uchwaloną wcześniej przez Sejm tzw. ustawę praworządnościową. Jej celem jest uporządkowanie statusu sędziów powołanych z udziałem KRS w latach 2018–2026.

Jednym z głównych założeń ustawy jest pozbawienie mocy prawnej uchwał KRS dwóch poprzednich kadencji, podjętych od 2018 r. do maja 2026 r., zawierających wnioski o powołanie na stanowiska sędziowskie.

Opozycja z PiS uważa, że ustawa narusza konstytucję, i liczy na jej zawetowanie przez prezydenta Karola Nawrockiego.