Ile kosztuje polska pożyczka SAFE? Coraz więcej. Nowe wyliczenia
Wzrost kursu euro i podwyższone oprocentowanie podnoszą koszt unijnej pożyczki SAFE dla Polski o miliardy złotych.
Polska ma otrzymać z unijnego programu SAFE 43,7 mld euro. Wartość pożyczki wyrażona w euro nie zmienia się, ale jej ciężar liczony w złotych rośnie wraz z osłabieniem polskiej waluty. Do tego dochodzi coraz wyższy koszt finansowania. Z wyliczeń „Rzeczpospolitej” i „Faktu” wynika, że różnice mogą sięgać miliardów złotych.
Jeszcze pod koniec maja, kiedy euro kosztowało około 4,21 zł, równowartość pożyczki wynosiła ok. 184 mld zł. Przy kursie na poziomie 4,40 zł jest to już ponad 192 mld zł. Osłabienie złotego podniosło zatem wartość zobowiązania o ok. 8 mld zł.
Wzrost kosztów pożyczki
Na przełomie października i listopada kurs euro wzrósł z wcześniejszych 4,33–4,35 zł do nawet 4,42 zł, osiągając najwyższy poziom od blisko trzech lat. Wśród przyczyn osłabienia polskiej waluty wskazywane są obawy dotyczące kondycji finansów publicznych oraz sytuacji politycznej w kraju.
Zmiany kursowe mają szczególne znaczenie przy wielomiliardowych zobowiązaniach. W przypadku pożyczki SAFE różnica między kursem 4,21 zł a 4,40 zł oznacza wzrost jej wartości o ok. 8 mld zł. Ostateczny koszt w polskiej walucie będzie zależał od kursu euro w czasie uruchamiania kolejnych transz i spłacania zobowiązania.
Przestrzegałem, że może się tak stać. Od początku mówiłem, że na miejscu ministra finansów należałoby zabezpieczyć kurs walutowy
Rosnące oprocentowanie
Kurs walutowy to tylko jeden z elementów rachunku. Drugim jest oprocentowanie pożyczki. Kiedy rząd pracował nad udziałem Polski w programie w 2025 r., koszt finansowania wynosił 3,17 proc. Następnie wzrósł do 3,32 proc., a według raportu Komisji Europejskiej średni koszt finansowania pożyczek SAFE w pierwszym półroczu 2026 r. osiągnął 3,40 proc.
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że oprocentowanie jest ustalane na okres jednego roku, a następnie aktualizowane. Każda transza pożyczki trafia do odpowiedniego koszyka obligacji, na podstawie którego ustalany jest koszt finansowania Komisji Europejskiej.
Według szacunków „Faktu” przy oprocentowaniu 3,17 proc. łączna wartość odsetek wyniosłaby 38,8 mld euro. Przy stawce 3,32 proc. byłoby to 40,6 mld euro, a przy 3,40 proc. już 41,6 mld euro. Sam wzrost oprocentowania z 3,32 do 3,40 proc. oznaczałby dodatkowy 1 mld euro kosztów, czyli ok. 4,4 mld zł przy kursie 4,40 zł za euro.
Porównanie z rynkiem
„Rzeczpospolita” wskazuje, że SAFE nadal może być dla Polski tańsze niż samodzielne pozyskanie podobnej kwoty na rynku. Przy takim samym harmonogramie spłat oraz oprocentowaniu obligacji na poziomie 6,18 proc. odsetki wyniosłyby 75,6 mld euro. Przy rentowności polskich dziesięcioletnich obligacji denominowanych w euro, wynoszącej 3,74 proc., koszt sięgnąłby 45,7 mld euro.
Ministerstwo Finansów argumentuje, że dzięki wyższej wiarygodności kredytowej Unii Europejskiej pożyczka SAFE powinna być wyraźnie tańsza od finansowania zaciąganego przez Polskę samodzielnie.
Powiązane
