Polacy odkryli niezwykłą świątynię. Jest większa niż Biały Dom
Zespół polskich archeologów pod kierunkiem prof. Artura Obłuskiego odkrył w Starej Dongoli monumentalne schody i oryginalną posadzkę Wielkiego Kościoła Jezusa.
Sudańsko-polska ekspedycja archeologiczna odsłoniła kolejne elementy monumentalnego Wielkiego Kościoła Jezusa w Starej Dongoli. Naukowcy odkryli imponującą klatkę schodową oraz przypory wzmacniające apsydę budowli. Po raz pierwszy udało się dotrzeć do poziomu oryginalnej posadzki.
Badania prowadzi zespół Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (CAŚ UW). Stara Dongola, dawna stolica chrześcijańskiego królestwa Makurii, jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w północno-wschodniej Afryce.
Na pozostałości monumentalnej świątyni badacze natrafili już w 2021 roku. Uzyskanie grantu Narodowego Centrum Nauki umożliwiło jednak rozpoczęcie szerzej zakrojonych wykopalisk.
Zmiana wiedzy o architekturze
Odkrycia mogą zmienić dotychczasową wiedzę na temat architektury sakralnej średniowiecznej Nubii. Prof. Obłuski porównał znaczenie badanej świątyni do budowli, które w przeszłości wyznaczały kierunki rozwoju architektury.
Dotychczas za katedrę uznawano inną świątynię, położoną poza murami Starej Dongoli. Najnowsze odkrycia mogą jednak skłonić naukowców do ponownej oceny znaczenia Wielkiego Kościoła Jezusa.
Naukowcy szacują, że kościół miał 47 metrów szerokości i około 57 metrów długości, a jego wysokość może wynosić 21 metrów. To budynek większy niż Biały Dom w Waszyngtonie.
Greckie inskrypcje biblijne
Dużym zaskoczeniem dla ekspedycji było odkrycie kolejnego kościoła w budynku przylegającym do Wielkiego Kościoła Jezusa. Mniejsza świątynia znajdowała się na piętrze dobudowanej konstrukcji. Badacze natrafili na liczne pozostałości dekoracji malarskich.
Szczególnie cennym znaleziskiem okazały się fragmenty tynku z greckimi inskrypcjami, odkryte w zasypie mniejszego kościoła. Jak wyjaśniła dr Agata Deptuła z CAŚ UW, zawierają one fragmenty biblijnych pieśni modlitewnych.
Jeden z tekstów można zidentyfikować jako fragment modlitwy Anny, matki proroka Samuela, znanej ze Starego Testamentu
Pomoc dla mieszkańców Sudanu
Przed rozpoczęciem najnowszego sezonu ekspedycja musiała zabezpieczyć stanowisko archeologiczne. Stara Dongola ucierpiała wskutek największej od 1988 roku powodzi, która uszkodziła również część dachów chroniących zabytki.
Prace zabezpieczające prowadzono wspólnie z Wydziałem Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Równolegle z wykopaliskami zrealizowano projekt instalacji fotowoltaicznej finansowany przez program Polska Pomoc Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Instalacja ma dostarczać energię do pomp transportujących wodę z Nilu. Dzięki temu przedsięwzięcie wesprze zaopatrzenie w wodę domów około 10 tys. mieszkańców oraz nawadnianie ich pól uprawnych.
Powiązane
