8-letnia Zosia „nie istnieje” w Polsce. Decyzja NSA ws. dziecka wychowywanego przez dwie matki
Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił bez rozpoznania sprawę 8-letniej Sofii, której hiszpański akt urodzenia z dwiema matkami nie został wpisany do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Siedmioosobowy skład NSA rozpoznawał zagadnienie prawne skierowane przez krakowski WSA, który zapytał, czy polskie prawo dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.
Chodzi o 8-letnią Sofię (Zosię), córkę Polki i Irlandki, urodzoną w Hiszpanii. Kobiety ubiegały się o transkrypcję aktu urodzenia od 2019 roku, gdy polski urząd odmówił. Sprawę do sądu zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wieloletnia batalia prawna
W 2019 roku krakowski sąd uznał, że nie może rozstrzygnąć sprawy na korzyść dziecka, powołując się na uchwałę NSA z tego samego roku. Sąd skierował pytanie do Trybunału Sprawiedliwości UE, który wskazał, że państwo członkowskie ma obowiązek wydać dziecku dowód tożsamości bez wymogu transkrypcji aktu urodzenia.
W 2024 roku WSA ponownie skierował pytanie do NSA, który w środę pozostawił sprawę bez rozpoznania. Sędzia Arkadiusz Despot-Mładanowicz uzasadnił, że pytanie zostało sformułowane w niewłaściwy sposób.
„sąd mógł wydać orzeczenie merytoryczne, ale po prostu od niego uciekł"
Reakcje pełnomocników matek
Mec. Anna Mazurczak podkreśliła rozczarowanie decyzją NSA, wskazując, że choć dzieci mogą podróżować na podstawie aktu urodzenia, w praktyce jest to niemożliwe. Zapowiedziała dalsze kroki prawne i namawianie krakowskiego sądu do nie stosowania uchwały NSA z 2019 roku.
Mec. Paweł Knut zwrócił uwagę, że pytanie krakowskiego WSA zostało zadane trzy lata temu, dając NSA czas na rozwiązanie ewentualnych problemów formalnych. Ocenił, że takie działanie nie buduje autorytetu sądu.
Stanowisko RPO i rządu
Zastępczyni RPO Anna Błaszczak-Banasiak wskazała, że sprawa trafiła do biura RPO 7 lat temu, mimo zaangażowania wielu instytucji, Zosia nadal nie ma wpisu w polskich aktach stanu cywilnego.
Pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula zapowiedziała analizowanie orzeczenia w poszukiwaniu rozwiązań. W przypadku braku zgody w rządzie, Lewica będzie dążyć do wprowadzenia równości małżeńskiej. Według szacunków, w Polsce w tęczowych rodzinach wychowuje się ok. 50 tys. dzieci.
Powiązane
