Polska stacja badawcza musi się rozbudować. Winne zmiany klimatu
Instytut Geofizyki PAN rozpoczął rozbudowę i modernizację infrastruktury Polskiej Stacji Polarnej Hornsund na Spitsbergenie, konieczną z powodu cofającego się brzegu.
Polska Stacja Polarna Hornsund, znajdująca się na fiordzie Hornsund należącym do archipelagu Svalbard, musi zostać rozbudowana z powodu postępującego cofania się brzegu. Obiekt, prowadzący całoroczny monitoring środowiskowy, jest najdalej wysuniętą na północ stałą polską instytucją naukową. Została zbudowana w 1957 roku, a w trybie całorocnym działa od 1978 roku.
Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk rozpoczął rozbudowę i modernizację infrastruktury technicznej oraz naukowej placówki. Pierwszym etapem jest budowa samowystarczalnego energetycznie obiektu, który zastąpi magazyn rozebrany latem tego roku. Stary obiekt stał na umacnianym cyplu, w miejscu, gdzie morze stopniowo zabiera wybrzeże.
Cofające się wybrzeże
Polarnicy od kilkunastu lat obserwują wyraźne cofanie się brzegu, co jest przede wszystkim konsekwencją zmian klimatu. Zdaniem kierownika stacji, profesora Mateusza Moskalika, przyczynami są silniejsze wiatry, zwiększone falowanie i częstsze sztormy. W przeszłości jesienią na wybrzeżu zaczynała się budować przylepa śnieżno-lodowa, która tworzyła warstwę ochronną. Dziś pojawia się ona znacznie później, co pozwala sztormom zabierać nawet 2-3 metry wybrzeża jednorazowo.
Budowaliśmy umocnienia, ale się nie sprawdzały. To była walka z wiatrakami.
Linia brzegowa w sąsiedztwie magazynu cofnęła się o kilka metrów poza obrys budynku, a sam obiekt znalazł się na sztucznie utrzymywanym cyplu. Problem dotyczy również znajdującej w pobliżu stacji paliw, składającej się z pięciu zbiorników o pojemności 25 metrów sześciennych każdy. Gdy instalowano je ponad 20 lat temu, dzieliło je od wybrzeża ponad 20 metrów. Obecnie odległość wynosi niespełna osiem metrów.
Energia odnawialna
Równolegle z rozbudową placówka chce ograniczyć zużycie substancji ropopochodnych i w większym stopniu korzystać z odnawialnych źródeł energii. Planowane jest wykorzystanie technologii fotowoltaicznych, szczególnie podczas dnia polarnego, oraz rozwiązań wykorzystujących wiatr, takich jak kompaktowe turbiny z pionową osią obrotu. Ograniczenie zapotrzebowania na olej napędowy oznaczałoby mniejszy transport paliwa, co byłoby korzystne zarówno ze względu na ślad węglowy, jak i budżet placówki.
Plan prac
Realizacja przedsięwzięcia już ruszyła. Latem rozebrano znajdujący się przy wybrzeżu magazyn, a wczesną jesienią architekci przeanalizowali teren i zaplanowali lokalizację nowego obiektu. Aktualnie trwają prace przy dokumentowaniu wizji architektonicznej oraz programu funkcjonalno-użytkowego. Planowane jest ogłoszenie przetargów na wykonanie inwestycji, a niektóre etapy mają rozpocząć się latem przyszłego roku. Zakończenie wszystkich prac przewidziano do 2030 roku.
Modernizacja finansowana ze środków krajowych nie jest jedynym projektem dotyczącym rozwoju stacji. Placówka otrzymała także pieniądze w ramach przedsięwzięcia finansowanego przez Komisję Europejską. Instytut Geofizyki PAN wspólnie z Politechniką Turyńską we Włoszech będzie pracować nad nowymi systemami magazynowania energii wykorzystującymi wodór, które mają zostać wdrożone w Hornsundzie. W przyszłym roku Polska Stacja Polarna Hornsund będzie obchodzić 70-lecie.
Powiązane
