Wiewiórowska-Domagalska: To kancelarie decydują dziś o opłacalności dochodzenia roszczeń

W przygotowywanym przez resort sprawiedliwości projekcie nowej ustawy o kredycie konsumenckim możliwość zastosowania sankcji kredytu darmowego (SKD) ma zostać ograniczona do najpoważniejszych naruszeń. Zmiana ma na celu wprowadzenie kompletnego i skutecznego systemu sankcji, gdzie konsekwencje będą adekwatne do rodzaju i wagi naruszenia.

Obecnie SKD ma zastosowanie do kredytów konsumenckich na kwotę do 255 550 zł, bez dolnego limitu. Problemem jest jednak to, że dochodzenie niewielkich roszczeń często nie opłaca się kancelariom, które decydują o opłacalności takich spraw. To prowadzi do sytuacji, w której drobne naruszenia pozostają bez odpowiedzi.

System sankcji

Zamiast SKD za wszystkie naruszenia, nowy system ma opierać się na sankcjach administracyjnych nakładanych przez UOKiK i KNF. Tylko najpoważniejsze naruszenia, takie jak łamanie zakazów zawartych w ustawie czy błędne informacje o całkowitej kwocie do zapłaty, będą mogły skutkować zastosowaniem SKD.

Kwestia skupowania roszczeń

Ekspertka zwraca uwagę na problem skupowania roszczeń związanych z SKD za ułamek ich wartości (20-10 proc.) i dochodzenia ich na własny rachunek. Taka działalność, według Wiewiórowskiej-Domagalskiej, to „zwykły biznes, a nie troska o podwyższenie standardu ochrony konsumentów”.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE, nie można zakazać cesji takich roszczeń, ponieważ mechanizm ten może przyczynić się do zapewnienia skuteczności prawu konsumenckiemu. Nowe przepisy nie będą miały zastosowania do już toczących się spraw, ponieważ są to rozwiązania materialnoprawne, które nie działają wstecz.

Kolejny etap prac

Resort sprawiedliwości planuje skierowanie projektu do konsultacji w najbliższych tygodniach. Celem jest przedstawienie dopracowanych rozwiązań zgodnych z unijną dyrektywą, które uwzględnią głosy organizacji konsumenckich oraz przedstawicieli rynku.

Nowe przepisy mają zapobiec fali pozwów podobnej do frankowej, która przeciążyła polski sądownictwo. Zamiast indywidualnych powództw, resort proponuje systemowe podejście do ochrony konsumentów, które nie obciąża sądu masowymi sprawami.