Przełom w Puźnikach. Rusza kolejny etap poszukiwań polskich ofiar UPA na Ukrainie
Polsko-ukraińska misja poszukiwawcza rozpocznie się 4 listopada w dawnej wsi Puźniki na Ukrainie, gdzie w 1945 roku zginęły dziesiątki Polaków.
Ukraińska firma archeologiczna Wołyńskie Starożytności wraz z polskimi specjalistami będzie prowadzić poszukiwania szczątków mieszkańców wsi Puźniki, którzy zginęli w lutym 1945 roku. Prace potrwają od 4 do 10 listopada.
W poszukiwaniach uczestniczą specjaliści z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Fundacji Wolność i Demokracja oraz Instytutu Pamięci Narodowej RP. Całość jest finansowana ze środków polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jest to trzecie poszukiwanie. Pierwszą mogiłę ekshumowaliśmy w ubiegłym roku, drugiej szukamy.
Zbrodnia w Puźnikach
Puźniki to dawna wieś w obecnym obwodzie tarnopolskim Ukrainy. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku ukraińscy nacjonaliści wymordowali tam - według różnych źródeł - od 50 do 120 Polaków. Głównym sprawcą tej zbrodni był Petro Chamczuk, który stał na czele sotni UPA Szare Wilki.
13 lutego o godz. 3 złożony z dwóch sotni kureń Chamczuka zaatakował mieszkańców Puźnik. Przebywało tam ledwie kilkanaście osób zdolnych do obrony. Według polskich historyków w lipcu 1943 roku oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 zamieszkanych przez Polaków miejscowości na Wołyniu.
Łącznie od lutego 1943 roku do wiosny 1945 roku na Wołyniu i w Galicji Wschodniej zginęło, zdaniem badaczy, ponad 100 tys. Polaków. Za sprawców uznawani są członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podporządkowanej jej UPA.
Współczesne poszukiwania
Poprzedni etap poszukiwań w Puźnikach przeprowadzono we wrześniu. Ekipy nie znalazły wówczas zbiorowej mogiły. Do przebadania był wtedy teren o powierzchni około 1 hektara. Oczekuje się, że odnalezione zostaną miejsca pochówku około 40 osób.
Na starym polskim cmentarzu w Puźnikach, podczas prac przeprowadzonych wiosną ubiegłego roku, odnaleziono szczątki co najmniej 42 osób. Szczątki te zostały pochowane w Puźnikach 6 września 2025 roku.
Polska uznaje zbrodnie popełnione na ludności polskiej za ludobójstwo, natomiast wielu ukraińskich historyków i polityków interpretuje je jako element szerszego konfliktu polsko-ukraińskiego. W ukraińskiej pamięci historycznej OUN i UPA są często postrzegane jako symbole walki o niepodległość.
Inne lokalizacje
8 sierpnia Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że wydane zostały zgody na ekshumacje szczątków polskich ofiar w Hucie Pieniackiej w obwodzie lwowskim oraz na poszukiwania i ekshumacje w Ugłach na Wołyniu.
W wyniku prac ekshumacyjnych na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka na Wołyniu, odnaleziono szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. Zostały one uroczyście pochowane 30 sierpnia w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
25 sierpnia rozpoczęły się prace ekshumacyjne na dawnym cmentarzu na Hołosku we Lwowie, gdzie odnaleziono szczątki 115 osób. W sierpniu 2025 roku przeprowadzono również ekshumacje szczątków żołnierzy Wojska Polskiego, poległych we wrześniu 1939 roku w obronie Lwowa.
Powiązane
