Całkowity zakaz TikToka dla dzieci? Ekspert nie ma wątpliwości
Prof. Mariusz Jędrzejko z Wrocławia opowiada się za całkowitym zakazem korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej 14–15. roku życia, argumentując to ich niedojrzałością emocjonalną i poznawczą. Decyzja wpisuje się w trwającą w Polsce debatę nad regulacjami ograniczającymi dostęp platform osobom poniżej 15. roku życia.
Prof. Mariusz Jędrzejko z Wydziału Psychologii Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu uważa, że długotrwałe i powtarzające się korzystanie z mediów społecznościowych może negatywnie wpływać na rozwój dzieci, ich samoocenę oraz postrzeganie otaczającego świata.
Psycholog jest zwolennikiem całkowitego zakazu korzystania z social mediów przez dzieci poniżej 14–15. roku życia, argumentując, że młodzi użytkownicy mogą traktować powtarzające się w internecie wzorce zachowań jako obowiązujące normy i sposoby rozwiązywania sytuacji.
W rozmowie z CyberDefence24 ekspert zwraca uwagę na odpowiedzialność rodziców oraz zagrożenia związane z gromadzeniem danych o użytkownikach przez platformy, takie jak TikTok.
Media społecznościowe prezentują tylko określoną część świata. TikTok na przykład promuje określone wzory zachowania, określony wygląd czy sposoby postępowania. To znaczy, że zawęża on perspektywę świata tylko do wzorów, które prezentuje.
Kształtowanie tożsamości i samooceny
Dziecko może stopniowo przejmować obserwowane zachowania i traktować je jako punkt odniesienia dla własnych decyzji. Szczególne znaczenie ma to w okresie dorastania, kiedy młody człowiek dopiero buduje swoją tożsamość, hierarchię wartości i obraz otaczającego świata.
Jednym z zagrożeń jest wpływ prezentowanych w mediach społecznościowych wzorców na samoocenę młodych użytkowników. Na platformach takich jak TikTok dzieci obserwują określone sposoby ubierania się, wyglądania i zachowania, co może prowadzić do poczucia niedopasowania.
Dziecko, które nie posiada jeszcze w pełni rozwiniętych umiejętności interpretowania takich treści, może uznać, że odbiega od przedstawianych mu wzorców. W konsekwencji pojawiają się wątpliwości dotyczące własnej wartości i przynależności do grupy rówieśniczej.
Z własnego doświadczenia zawodowego mogę powiedzieć, że mam do czynienia z bardzo dużą liczbą dzieci, które są ofiarami tego modelu funkcjonowania TikToka.
Obawy dotyczące porównywania własnego wyglądu z treściami publikowanymi w mediach społecznościowych znajdują odzwierciedlenie również w zaleceniach American Psychological Association. Organizacja wskazuje, że nadmierne porównania dotyczące wyglądu mogą wiązać się z pogorszeniem postrzegania własnego ciała i problemami emocjonalnymi.
Wymogi prawne i odpowiedzialność rodziców
Postulat całkowitego zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej 14–15. roku życia wpisuje się w trwającą w Polsce debatę dotyczącą regulacji ograniczających dostęp platform osobom poniżej 15. roku życia.
W marcu 2026 roku przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej zaprezentowali założenia regulacji zakazujących korzystania z takich platform osobom poniżej 15. roku życia.
Ekspert apeluje o wprowadzenie jednoznacznych ograniczeń wiekowych, argumentując, że dzieci powinny uzyskiwać dostęp do platform społecznościowych dopiero po osiągnięciu odpowiedniego poziomu rozwoju społecznego, poznawczego i emocjonalnego.
Jestem zwolennikiem całkowitego zakazu korzystania z TikToka przez dzieci poniżej 14-15. roku życia. Dotyczy to nie tylko tej platformy, ale wszystkich mediów społecznościowych. Myślę, że od około 16. roku życia, jeśli proces wychowania i socjalizacji przebiega prawidłowo, młody człowiek jest już w stanie samodzielnie dokonywać właściwych wyborów i ocen, a jednocześnie artykułować swoją asertywność.
Bezpieczeństwo danych i rola rodziców
W rozmowie z CyberDefence24 prof. Jędrzejko odniósł się także do kwestii bezpieczeństwa informacji gromadzonych przez TikToka. Jego zdaniem dyskusja o platformie powinna uwzględniać również jej powiązania właścicielskie z Chinami oraz potencjalne konsekwencje wykorzystywania danych użytkowników.
TikTok jest chińską platformą, która gromadzi informacje o swoich użytkownikach. Dzisiaj wiemy, że dane mogą być zbierane również przez urządzenia takie jak odkurzacze czy samochody. Przykładem obaw związanych z tym zjawiskiem jest zakaz wjazdu samochodów chińskiej produkcji na teren jednostek wojskowych i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
W przypadku TikToka szczególne znaczenie ma, zdaniem eksperta, profilowanie użytkowników i indywidualne dostosowywanie treści przez algorytmy rekomendacyjne.
Musimy zastanowić się nad dalekosiężnymi konsekwencjami gromadzenia informacji o użytkownikach TikToka. Każdy użytkownik ma przecież indywidualnie dopasowany algorytm. Powstaje pytanie, w jaki sposób zgromadzone przez social media informacje mogą zostać wykorzystane przez właścicieli platformy w przyszłości. To nie jest straszenie, lecz logiczny wniosek z obserwacji cyfrowego świata.
Potrzebujemy domowej i szkolnej edukacji medialnej. Rodzice powinni usiąść ze swoim dzieckiem i wytłumaczyć mu, że cyfrowe sieci społeczne, komunikatory i media społecznościowe są znakomitymi narzędziami, ale można z nich korzystać dopiero po osiągnięciu odpowiedniego poziomu rozwoju poznawczego i intelektualnego, czyli po ukończeniu 15. roku życia. Tym co kluczowe to dystans do prezentowanych tam wzorów i projektów. Koniecznym jest uczenie dziecka refleksji i auto oceny – czy tak jest na pewno, jak mi proponują platformy? Niestety masowo wykorzystują one naiwność dzieci.
Odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci w środowisku cyfrowym spoczywa również na rodzicach, którzy powinni wyznaczać granice korzystania z technologii i wyjaśniać dzieciom, z jakich powodów określone narzędzia nie są jeszcze dla nich odpowiednie.
Powiązane
