Awantura o Trybunał Konstytucyjny zagrozi ratingowi Polski? Decyzja już zapadła

Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego wszedł w ostrzejszą fazę, zwiększając napięcie między najważniejszymi ośrodkami władzy. Tego typu wydarzenia mogą mieć znaczenie nie tylko polityczne, lecz także finansowe, ponieważ wpływają na ocenę wiarygodności Polski dokonywaną przez agencje ratingowe.

Rating pokazuje w uproszczeniu, jak duże jest ryzyko związane z pożyczaniem pieniędzy państwu. Słabsza ocena może zwiększyć koszt finansowania długu publicznego, a pośrednio oddziaływać na kurs złotego, rentowności obligacji i oprocentowanie kredytów.

Finanse państwa kluczowe

Zdaniem ekonomistów najbardziej prawdopodobnym scenariuszem pozostaje utrzymanie samego ratingu (na poziomie „A-”), ale nie można wykluczyć zmiany jego perspektywy ze stabilnej na negatywną.

Problemem jest również polityczny impas, który utrudnia przyjmowanie rozwiązań ograniczających deficyt. Ekonomista ocenia, że z perspektywy agencji ratingowej poważniejszą sytuacją była ta związana z NBP, ale wydaje się to już nieaktualne po ostatnich informacjach na temat kontrasygnaty premiera.

Wybory i deficyt

Krystian Jaworski z Credit Agricole zakłada, że rating pozostanie bez zmian, ale perspektywa może zostać zmieniona na negatywną. Jego zdaniem, jeżeli tak się stanie, najważniejszym argumentem S&P powinno być pogorszenie stanu finansów publicznych.

Agencja może wskazać na narastające napięcia między prezydentem a rządem oraz ryzyko dla skuteczności prowadzenia polityki gospodarczej. Podczas poprzedniego przeglądu S&P prognozowała deficyt na poziomie 6,4 proc. PKB, podczas gdy najnowsze założenia wskazują na ok. 7,1 proc. PKB.

Dodatkowym ryzykiem mogą być przedwyborcze transfery lub przedłużanie kosztownych mechanizmów osłonowych. Jaworski przypomina, że sam spór wokół TK trwa od około dekady, ale silna gospodarka ograniczała jego wpływ na rating.

Historia z 2016 roku

Obecne obawy są większe ze względu na wydarzenia sprzed ponad 10 lat. W styczniu 2016 r. S&P niespodziewanie obniżyła rating polskiego długu z A- do BBB+, zmieniając perspektywę z pozytywnej na negatywną.

Agencja argumentowała wtedy, że działania rządu osłabiały niezależność kluczowych instytucji, w tym Trybunału Konstytucyjnego. Ministerstwo Finansów uznało decyzję za niezrozumiałą, podkreślając dobre prognozy wzrostu i wysoki popyt na polskie obligacje.

Tamto doświadczenie pokazuje, że S&P potrafi przywiązywać dużą wagę do stabilności instytucji. Jednocześnie ekonomiści przypuszczają, że krytyka po ruchu z 2016 r. mogła skłonić agencję do większej ostrożności.