Rozłam w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Prezes reaguje
W wyniku krytycznego stanowiska Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka wobec zmian w Trybunale Konstytucyjnym większość członków jej rady zrezygnowała z zasiadania w niej. Prezes zarządu Maciej Nowicki zaprzecza, że decyzja była błędem, i podkreśla, że Fundacja pozostanie niezależna.
W wyniku krytycznego stanowiska Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka wobec zmian w Trybunale Konstytucyjnym większość członków jej rady zrezygnowała z zasiadania w niej. Prezes zarządu Maciej Nowicki zaprzecza, że decyzja była błędem, i podkreśla, że Fundacja pozostanie niezależna.
prowadzi działania na rzecz ochrony praw człowieka, wywołał dyskusję o sposobach przywracania praworządności w Polsce. Zarząd i zespół fundacji opublikowali stanowisko krytykujące decyzję sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej o zawieszeniu pełnienia obowiązków przez prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochońskiego.
Nowicki zaznaczył, że różnice merytoryczne dotyczyły tylko jednego pola: sposobów przywracania praworządności. Zarząd i zespół uważają, że ich rolem jest absolutna polityczna niezależność i że milczenie w dramatycznej sytuacji byłoby sprzeczne z misją i moralnym obowiązkiem.
Prezes zaprzecza, aby stanowisko było konsultowane z radą. Jest w zarządzie od 2011 roku i nigdy żadne stanowisko nie było konsultowane z radą, zgodnie z ustawą, która kieruje i reprezentuje fundację na zewnątrz zarząd.
Nowicki ocenia sytuację w TK jako wątpliwą, co zwiększa niepewność i chaos prawny. Obawia się, że decyzje Zgromadzenia Ogólnego mogą być kontestowane na gruncie prawnym, a powoływanie się na wątpliwe podstawy prawne eskaluje konflikt i oddala od rozwiązania problemu.
Podstawa prawna jest wątpliwa. I to nie jest zdanie tylko Fundacji Helsińskiej. Milczeć w takiej dramatycznej sytuacji absolutnie nie mogliśmy. To jest nasza misja i to jest nasz moralny obowiązek.
Fundacja apeluje o reset konstytucyjny, który miałby m.in. zmienić sposób wyboru sędziów TK, aby zmniejszyć jego upolitycznienie poprzez wymuszenie kwalifikowanej większości głosów. Obecnie cała władza wyboru sędziów zależy od Sejmu, co Fundacja uważa za źródło koncentracji sędziów ideologicznie zgodnych z rządzącą opcją.
Jednym z propozycji jest rozłożenie władzy wyborczej między kilka organów, na przykład Sejm, Senat i Prezydenta. Ponadto zaproponowano wyzerowanie obecnego składu Trybunału i ponowne wybranie sędziów na kadencje różniące się długością, co miałoby przeciąć stan chaosu i wątpliwości prawnych.
Nowicki uznał tę drogę za mało realistyczną, ale wskazał, że nie ma innej drogi. Obecnie propozycje rządowe prowadzą tylko do eskalacji konfliktu i do tego, że Trybunał będzie nieuznawany przez duży segment społeczeństwa i części władz politycznych.
W wyniku rezygnacji większości członków rady, w jej składzie pozostali tylko prof. Ireneusz Kamiński i Danuta Przywara, wieloletnia szefowa Fundacji i jej twórczyni. Przywara jako przewodnicząca Rady będzie kierować procesem kooptacji nowych członków w dialogu z zespołem Fundacji.
Powiązane
