Polskie elementy w dronie przechwytującym. Łotwa zniszczyła go przy granicy z Rosją - Defence24

Łotewskie siły zbrojne zlikwidowały własny dron przechwytujący BLAZE przy granicy z Rosją, uruchamiając mechanizm samozniszczenia, aby zapobiec naruszeniu terytorium. O godzinie 19.19 w nocy z 1 listopada 2026 roku podjęto decyzję o zniszczeniu maszyny, gdy znajdowała się w pobliżu granicy łotewsko-rosyjskiej. Eksplozja była słyszalna w okolicy, a wojsko wyjaśniło, że celem było wyeliminowanie ryzyka przekroczenia przez bezzałogowca granicy państwowej.

Alarm dotyczący przestrzeni powietrznej obejmował samorządy Krāslava i Ludza na wschodzie kraju. Według pierwszego komunikatu NBS zagrożenie ogłoszono od godziny 18.57 czasu miejscowego. Władze wojskowe przypomniały jednocześnie, że wraz z sojusznikami NATO prowadzą stały nadzór przestrzeni powietrznej, a zdolności obrony na wschodniej granicy wzmocniono dodatkowymi jednostkami.

Niezidentyfikowany obiekt opuścił łotewską przestrzeń powietrzną o godzinie 19.16, przekraczając granicę z Rosją. Trzy minuty później zapadła decyzja o zniszczeniu BLAZE, natomiast koniec zagrożenia ogłoszono o 19.30. Komunikat nie określa typu ani przynależności obcego statku powietrznego i nie potwierdza jego zestrzelenia. Opisana przez wojsko eksplozja była skutkiem samozniszczenia łotewskiego bezzałogowca.

Specjalistyczny system obrony

BLAZE jest specjalistycznym dronem przechwytującym, przeznaczonym do zwalczania innych bezzałogowców, w tym amunicji krążącej. Jego producentem jest łotewska firma Origin Robotics. System wykorzystuje dane radarowe oraz rozpoznawanie obrazu wspomagane przez sztuczną inteligencję. Cel niszczy za pomocą głowicy odłamkowo-burzącej. Producent przedstawia go jako przenośny środek obrony, który można szybko przygotować do działania.

Sposób naprowadzania łączy kilka etapów. Dane radarowe służą do początkowego podejścia, następnie zestaw sensorów elektrooptycznych i podczerwieni oraz algorytmy rozpoznawcze umożliwiają identyfikację i śledzenie celu. Zgodnie z opisem producenta zaatakowanie obiektu wymaga potwierdzenia przez operatora. Określanie BLAZE jako systemu autonomicznego dotyczy więc automatyzacji istotnej części zadania, przy zachowaniu udziału człowieka w decyzji o użyciu uzbrojenia.

Podczas targów DSEI 2025 w Londynie prezes Origin Robotics Agris Kipurs przedstawiał system dziennikarzom. Według opublikowanych wówczas informacji BLAZE zaprojektowano do przechwytywania bezzałogowców i amunicji krążącej poruszających się z prędkością do 200 km/h, przy podawanym zasięgu 16 km. Wartość 200 km/h odnosi się w tym opisie do prędkości zwalczanych celów. System miał być przygotowywany do użycia w ciągu około dziesięciu minut.

W tej samej prezentacji wskazywano, że jednym z zasadniczych zagrożeń, przeciwko którym rozwijano BLAZE, są bezzałogowce klasy Szahid/Gierań. Opisywano również możliwość zwalczania mniejszych dronów FPV. Program uzyskał wsparcie państwa. Łotewski resort obrony podał, że BLAZE rozwijano w ramach działalności badawczo-rozwojowej. Ministerstwo podkreślało możliwość szybkiego dostosowywania krajowego produktu do potrzeb obrony Łotwy.

Polski wkład i partnerstwo

BLAZE ma ponadto polski element. We wrześniu 2026 roku Origin Robotics i Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia przedstawili podczas MSPO w Kielcach konfigurację z najnowszą wersją kierunkowej głowicy odłamkowej. Z opublikowanego komunikatu partnerów wynika, że WITU opracował moduł specjalnie dla tego bezzałogowca.

Według komunikatu głowica waży 700 gramów i kieruje wiązkę stalowych odłamków w stronę celu. WITU opracował także elektroniczny układ zabezpieczenia i uzbrajania ESAD. Rozwiązanie ma pozwalać na ponowne zabezpieczenie głowicy po przerwaniu ataku, umożliwiając powrót i lądowanie drona. Moduł otrzymał natowski numer magazynowy, a partnerzy deklarują jego zgodność z wymaganiami STANAG.

Samozniszczenie stanowi element przewidzianych zabezpieczeń BLAZE. Producent wymienia procedury uruchamiane przy naruszeniu zaprogramowanej granicy obszaru działania, utracie łączności lub krytycznej awarii. Deklaruje również możliwość przerwania misji przed końcowym podejściem do ataku. W przypadku listopadowego incydentu łotewskie wojsko wskazało konkretnie na decyzję o aktywacji samozniszczenia w celu uniknięcia naruszenia granicy.

Zainteresowanie BLAZE wykracza już poza państwa bałtyckie. W czerwcu 2026 roku Łotewska Agencja Inwestycji i Rozwoju poinformowała o wyborze systemu przez francuskie siły zbrojne po ocenie przeprowadzonej przez DGA, czyli francuską agencję odpowiedzialną za zakupy uzbrojenia. Program testów uwzględniał zagrożenia związane z bezzałogowcami typu Szahid i Lancet oraz doświadczenia wojny w Ukrainie.

Francuskim partnerem Origin Robotics została firma DSV. Ogłoszone porozumienie obejmowało dostawy systemów oraz uruchomienie we Francji zdolności montażowych i produkcyjnych, z elementem transferu technologii. Pokazuje to, że rozwój BLAZE obejmuje zarówno sprzedaż gotowego sprzętu, jak i budowanie współpracy przemysłowej w państwach odbiorców.