Nowy plan ratunkowy dla szpitali. Eksperci ostrzegają przed paraliżem

Ministerstwa Zdrowia i Sprawiedliwości pracują nad nowym postępowaniem restrukturyzacyjnym dla szpitali, które miałoby ułatwić restrukturyzację podmiotom leczniczym w trudnej sytuacji finansowej. Zmiany mają zapobiec likwidacji placówek, jednak eksperci alarmują o ryzyku dla dostawców i pacjentów.

Projektowane przepisy mają wprowadzić odrębne postępowanie restrukturyzacyjne dla podmiotów leczniczych, niezależnie od ich formy organizacyjnoprawnej. Głównym celem jest zapewnienie skutecznej restrukturyzacji i zachowanie ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych.

Resort sprawiedliwości zaznaczył, że przyszłe regulacje powinny uwzględniać interesy wszystkich zainteresowanych i dążyć do równowagi między potrzebami interesariuszy.

Ostrzeżenia przed paraliżem systemu

Rada Dialogu Społecznego przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia projektu ustawy o zmianie Prawa restrukturyzacyjnego, zgodnie z którą SPZOZ-y miałyby być wyłączone z możliwości prowadzenia wobec nich działań restrukturyzacyjnych określonych w tym ustawie. Przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych Dorota Ronek powiedziała, że uchwałę tę poparł Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia.

Chodziło o to, żeby szpitale nie mogły upadać. Taki był cel tego projektu. Przez kilka miesięcy nie mieliśmy ze strony Ministerstwa Zdrowia żadnej informacji, czy toczą się jakieś prace – powiedziała Ronek.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że resort zdrowia nie prowadzi działań związanych z realizacją uchwały Rady, wynika to z jednoznacznego stanowiska Minister Zdrowia w przedmiocie potrzeby umożliwienia SPZOZ-om restrukturyzacji na podstawie przepisów Prawa restrukturyzacyjnego.

Ryzyko dla dostawców i pacjentów

Wiceprezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych Tomasz Paczkowski uznał, że zmiany, nad którymi pracują resorty zdrowia i sprawiedliwości, to szansa dla zadłużonych szpitali. W tej chwili obowiązują już plany naprawcze. One są po to, żeby poprawić sytuację. Restrukturyzacja ma taki sam cel. Chodzi o cywilizowanie długu i kontynuowanie działalności w warunkach stabilizacji ekonomicznej – zaznaczył Paczkowski.

Zauważył także, że rosnący poziom zadłużenia szpitali oraz powszechnoś tego zjawiska oznaczają, że nie jest to problem wynikający z nieudolnego zarządzania kilku dyrektorów, lecz systemowy.

Paczkowski zwrócił uwagę na to, że z punktu widzenia kontrahentów włączenie szpitali do ustawy Prawo restrukturyzacyjne może stanowić ryzyko, że nie odzyskają całości swoich środków.

Wojciech Wiśniewski z Polskiego Towarzystwa Gospodarczego także zwrócił uwagę na konsekwencje dla dostawców usług i towarów do szpitali. Teraz zapłata jest odciągnięta w czasie, bo NFZ też szpitalom płaci z opóźnieniem, ale w końcu jest realizowana. Jeśli wycofają się dostawcy, w tym np. leków, to szpital nie będzie mógł prowadzić działalności. I stracą na tym pacjenci – rysował potencjalny scenariusz Wiśniewski.

Ekspert zauważył, że szpital, który chce przejść restrukturyzację, może to zrobić. Na mocy przepisów ustawy o działalności leczniczej SPZOZ może przekształcić się w spółkę, która już podlega ustawie Prawo restrukturyzacyjne.

Przygotowywane zmiany to droga na skróty, na ominięcie kwestii zobowiązań wobec wierzycieli – wskazał Wiśniewski. Jego zdaniem u ich podłożu jest katastrofalna sytuacja finansów publicznych. Rząd szuka sposobu na zrobienie wrażenia, że pomaga szpitalom, ale bez nowych zobowiązań dla budżetu państwa. Skutki tego będą katastrofalne, szczególnie dla placówek w najgorszej kondycji.

Skala zadłużenia szpitali

Z informacji Ministerstwa Zdrowia wynika, że na koniec drugiego kwartału 2026 r. funkcjonowało w Polsce 415 szpitali w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ) oraz 134 szpitale w formie spółek kapitałowych, w których udział Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i uczelni medycznych wynosił co najmniej 51 proc. kapitału zakładowego.