Grób do likwidacji? Sprawdź, kiedy nie musisz wnosić opłaty [PRZEWODNIK]

W Polsce działa około 12 269 cmentarzy, z czego tylko ok. 1 900 to cmentarze komunalne. Pozostałe to w większości cmentarze wyznaniowe, głównie będące własnością Kościoła Rzymsko-Katolickiego i prowadzone przez parafie. Zarządza nimi proboszcz, który ma dużą autonomię w ustalaniu zasad i opłat.

Zgodnie z ustawą o cmentarzach z 1959 roku, opłata wniesiona przy pochówku obowiązuje przez 20 lat. Po tym czasie, aby zachować prawo do grobu ziemnego lub jednoosobowego murowanego, należy uiścić opłatę prolongacyjną. Jeśli tego nie zrobią, miejsce może zostać udostępnione innej osobie.

Opłaty za groby murowane

Groby murowane przeznaczone na więcej niż jedną osobę są zwolnione z opłat prolongacyjnych. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, „opłata prolongacyjna z tytułu przedłużenia prawa do grobu w odniesieniu do grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby nie ma podstawy prawnej”.

Różnice między cmentarzami

Na cmentarzach komunalnych samorządy często próbują pobierać opłaty za użytkowanie gruntu pod groby murowane, mimo że jest to niezgodne z prawem. W przypadku cmentarzy parafialnych, proboszcz w porozumieniu z radą parafialną ustala regulamin, w którym może określać opłaty nie przewidziane w ustawie.

W praktyce z proboszczem rzadko kto dyskutuje o wysokości ofiary, zwłaszcza gdy nie jest ona sztywno określona. Jeśli jednak proboszcz zażąda nielegalnej opłaty za grób murowany wieloosobowy, warto poprosić o podstawę prawną i w razie potrzeby skierować skargę do biskupa lub kurii diezjalnej.

Co dalej?

Dla samorządów wyzwanie związane z utrzymaniem cmentarzy bez funduszy z opłat uznanych za bezprawne, dlatego postulują uchwalenie nowej ustawy o cmentarzach. Warto pamiętać, że niezależnie od typu cmentarza, nie trzeba wnosić opłat niezgodnych z prawem.

W Polsce są 3,3 mln grobów ziemnych oraz 2,2 mln murowanych. Informacja o rodzaju grobu, osobach w nim pochowanych i wniesionych opłatach powinna się znajdować w księgach cmentarnych, które musi prowadzić każdy zarządca.