Susza to już stały koszt polskiej gospodarki. Miliardy wyparowują z budżetu
Susza obniża polski PKB o niecałe 0,2 proc. rocznie, co oznacza straty rzędu 7,5 mld zł.
Skutki suszy przynoszą straty nie tylko rolnikom, ale całej gospodarce - wskazali eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE). Ekonomiści szacują, że susza przekłada się na PKB niższy o niecałe 0,2 proc. rocznie, co oznacza kwotę ok. 7,5 mld zł.
Susze nie są w Polsce wyjątkiem, lecz stają się stałym kosztem gospodarowania. W raporcie z 2022 r. oszacowano, że rolnicy tracą przez nie przeciętnie co roku plony warte od 3,9 mld do 6,5 mld zł.
Strukturalne straty
PIE oszacował również koszt występowania suszy dla całej gospodarki, uwzględniając zmiany cen, wartość handlu zagranicznego i przepływy pracy między sektorami.
Na podstawie satelitarnych danych o niedoborze wody w uprawach wyznaczyliśmy straty plonów w latach 2004-2025 i wprowadziliśmy je do modelu jako szok. W przeciętnym roku susza obniża plony zbóż i rzepaku o ok. 12 proc., a ziemniaków i buraków cukrowych o ok. 20 proc.
W szacunku PIE niemal cała uwzględniona utracona wartość dodana przypada na rolnictwo, jednak spadek produkcji obejmuje pełny łańcuch żywnościowy.
Ok. 45 proc. spadku produkcji wywołanego suszą dotyczy sektorów pozarolniczych – połowa z tego przypada na przetwórstwo żywności, a reszta m.in. na handel i transport.
Systemowe zarządzanie
Eksperci apelują o przejście od reagowania na straty do systemowego zarządzania ryzykiem suszy.
Działania te należy uzupełnić o monitoring i system wczesnego ostrzegania. Część z nich może być finansowana w ramach wspólnej polityki rolnej. Ograniczenie strat o jedną piątą obniżyłoby koszty suszy o ok. 1,5 mld zł rocznie.
Jak zaznaczono w raporcie, szacunek nie uwzględnił strat spowodowanych suszą w przemyśle, energetyce, żegludze śródlądowej i leśnictwie, dlatego całkowite koszty suszy są najprawdopodobniej wyższe.
Powiązane
