Zmiana władzy w TK. Dwa kluczowe kroki. Wyjaśniamy
Sędzia Anna Korwin-Piotrowska przejęła funkcję prezesa Trybunału Konstytucyjnego, zastępując dotychczasowego szefa Bogdana Święczkowskiego, co wywołało gwałtowne reakcje wewnątrz i na zewnątrz instytucji.
Sędzia Anna Korwin-Piotrowska przejęła funkcję prezesa Trybunału Konstytucyjnego, zastępując dotychczasowego szefa Bogdana Święczkowskiego, co wywołało gwałtowne reakcje wewnątrz i na zewnątrz instytucji.
Korwin-Piotrowska zdecydowała o zastąpieniu Święczkowskiego na czele TK, a następnie odsunęła od obowiązków również wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Przed TK zaroiło się od policji, a oburzeni sympatycy opozycji i parlamentarzyści protestują.
Konflikt w TK wynika z długotrwałego kryzysu w instytucji. Krótko przed wyborami w 2015 roku rządząca większość wybrała dwóch sędziów „na zapas”, co ośmieliło PiS do całkowitego zawłaszczenia TK.
Teraz, gdy parlamentarna większość wybierała po raz pierwszy sędziów, prezydent Nawrocki od większości nie odbierał ślubowania, a prezes TK nie dopuszczał ich do orzekania. Dodatkowo pojawia się widmo braku pieniędzy, ponieważ minister finansów nie przeznaczył na budżet TK w 2027 roku ani złotówki.
Krok pierwszy - sędzia Korwin-Piotrowska kieruje TK
Zgodnie z ustawą o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, pracami TK kieruje prezes, który wskazuje, w jakich sprawach zastępuje go wiceprezes. A w szczególnych przypadkach inny sędzia. Gdy jednak nie może tego zrobić, zastępuje go - od momentu powstania wakatu, do czasu powołania nowego prezesa - sędzia z najdłuższym stażem.
Sędzia Korwin-Piotrowska zastosowała art. 12 ust. 4 wspomnianej wyżej ustawy, która przewiduje sytuację, kiedy musi być osoba, która musi podjąć działania, w tym wobec prezesa Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ nikt w Polsce nie stoi ponad prawem.
"Temu stanowczo sprzeciwia się artykuł drugi konstytucji. Przepisy ustawy z 30 listopada 2016 roku, a konkretnie artykuł dwunasty ustęp czwarty przewiduje, że w przypadku braku możliwości upoważnienia przez prezesa Trybunału Konstytucyjnego do kierowania Trybunałem taką osobą zastępującą prezesa jest osoba sędziego z najdłuższym stażem."
Prof. dr hab. Maciej Gutowski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu ocenił, że jest to prawnie wątpliwe i na pewno w przyszłości kontestowane. Zwrócił uwagę na wątpliwą podstawę kompetencyjną, ponieważ ten najdłuższy stażem sędzia pojawia się, gdy jest wakat na stanowisku prezesa Trybunału Konstytucyjnego, a w istocie okazuje się, że ten wakat sędzia dopiero wytworzyła odsuwając od obowiązków prezesa Święczkowskiego.
Krok drugi - przerwa w czynnościach prezesa Święczkowskiego
Korwin-Piotrowska zdecydowała o odsunięciu od obowiązków prezesa Święczkowskiego i wiceprezesa Sochańskiego, co wywołało gwałtowne reakcje wewnątrz i na zewnątrz instytucji. Przed TK zaroiło się od policji, a oburzeni sympatycy opozycji i parlamentarzyści protestują.
Działania te zaostrzyły kryzys w instytucji, która od lat nie działała w pełni sprawiedliwie. Konflikt władzy w TK wynika z długotrwałego kryzysu w instytucji. Krótko przed wyborami w 2015 roku rządząca większość wybrała dwóch sędziów „na zapas”, co ośmieliło PiS do całkowitego zawłaszczenia TK.
Powiązane
