Drogi gaz, spór o politykę energetyczną UE, rekordowe zyski koncernów paliwowych

Ceny gazu ziemnego w dostawach na listopad przekroczyły na holenderskiej giełdzie TTF poziom 100 euro za MWh. To najwyższa wartość od drugiej połowy 2022 r. Analitycy przewidują, że okres wysokich cen może potrwać również w przyszłym roku, nawet jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie się zakończy, a zima okaże się łagodna. Europa będzie bowiem musiała uzupełnić zapasy surowca.

Droższy gaz może przełożyć się na wyższe rachunki gospodarstw domowych. Obecna taryfa obowiązuje tylko do końca roku, dlatego wzrost cen na rynku hurtowym zwiększa prawdopodobieństwo podwyżek. Z informacji „Rzeczpospolitej” wynika, że Ministerstwo Energii zdecydowało już o interwencji na rynku.

Mechanizmy osłonowe

Resort rozważa wykorzystanie rozwiązań stosowanych w latach 2022–2024. Jednym z nich jest mrożenie cen gazu, drugim system rekompensat dla sprzedawców. Mechanizm miałby pokrywać różnicę między ceną ustawową a taryfą zatwierdzoną przez Urząd Regulacji Energetyki. Ministerstwo nie zdecydowało jeszcze, skąd dokładnie pochodzić będą pieniądze na sfinansowanie pomocy.

Jednym z możliwych źródeł jest Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, na którego kontach pozostaje około 2 mld zł. To jednak może nie wystarczyć. Michał Kozak z DM Trigon szacuje, że koszt pełnych rekompensat mógłby wynieść od 3 do 4 mld zł rocznie. Wysokie ceny gazu uderzają nie tylko w gospodarstwa domowe, lecz także w przemysł i sektor energetyczny. W konsekwencji presja kosztowa może przełożyć się również na taryfy za energię elektryczną.

Spór w UE

Kraje UE sprzeciwiają się planom Komisji Europejskiej dotyczącym cen energii. Podczas czwartkowego spotkania ministrów energii państw członkowskich UE przedstawiciele kilkunastu krajów sprzeciwili się propozycjom Komisji Europejskiej dotyczącym zmian w opodatkowaniu energii. Wśród państw krytycznych wobec planów znalazły się między innymi Niemcy, Włochy, Czechy i Polska.

Komisja chce doprowadzić do sytuacji, w której energia elektryczna będzie opodatkowana korzystniej niż gaz. Największe zastrzeżenia państw członkowskich wzbudziła jednak propozycja, by to Bruksela mogła ustalać wspólne zasady obliczania opłat.

Zyski koncernów

Wojna napędza zyski europejskich koncernów paliwowych. Konflikt w Zatoce Perskiej sprzyja europejskim koncernom paliwowym. Wysokie ceny surowców i napięcia na rynku energetycznym znalazły odzwierciedlenie w wynikach finansowych największych firm z sektora. Shell zakończył trzeci kwartał z zyskiem netto bliskim 11 mld dol., natomiast francuski TotalEnergies wypracował ponad 9 mld dol. zysku.

W obu przypadkach wynik był o ponad 100 proc. wyższy niż rok wcześniej. Jak informuje „Financial Times”, konflikt na Bliskim Wschodzie wyraźnie sprzyja europejskim producentom paliw, którzy korzystają z sytuacji na światowych rynkach surowców. Równocześnie Europa planuje uwolnienie 42 mln baryłek ropy ze swoich rezerw, aby stabilizować ceny surowca.