OKI, IKE czy IKZE? Trzy ulgi podatkowe, trzy różne zasady
Od stycznia 2027 roku Polacy zyskają nowe Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI), które pozwolą na uniknięcie podatku Belki, ale wprowadzą nowy podatek od wartości aktywów.
Wprowadzony ponad 20 lat temu jako „tymczasowa” danina podatek Belki jest zmorą polskich inwestorów. W corocznych Ogólnopolskich Badaniach Inwestorów regularnie jest wskazywany jako jedna z trzech największych bolączek polskiego rynku kapitałowego.
Aby zapełnić lukę w emeryturach po reformie z 1999 roku, która obniżyła przyszłe emerytury z ok. 60% do 20-25% ostatniej pensji, ustawodawca wprowadził Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) w 2004 roku. Dawały one warunkowe zwolnienie od podatku Belki przy wypłacie po ukończeniu 60 lat.
Ponieważ Polacy niechętnie korzystali z IKE, w 2012 roku wprowadzono Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE), które oferowały dodatkową ulgę w podatku PIT. Ceną za te przywileje był 10-procentowy podatek od wypłaconej kwoty po 65. roku życia.
Nowe OKI w 2027 roku
Rząd, potrzebujący pieniędzy na inwestycje infrastrukturalne, wprowadził Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI), które wejdą w życie od stycznia 2027 roku. W zamian za rezygnację z podatku Belki, rząd wprowadza nowy podatek od wartości aktywów powyżej 100 000 złotych.
W pierwszym roku funkcjonowania OKI zapłacimy 0,85% od wartości aktywów powyżej limitu wolnego. W kolejnych latach będzie to 19% stopy referencyjnej NBP, nie mniej jednak niż 0,1%. Limit wolny będzie waloryzowany dopiero od 2030 roku.
Przewagą OKI nad IKE/IKZE jest brak limitu wpłat i brak ograniczeń wypłat. Można mieć wiele rachunków OKI w różnych firmach finansowych, a także nie trzeba czekać do 60. lub 65. urodzin, aby uniknąć opodatkowania.
Wady OKI
OKI mają jednak istotne wady. Podatek od aktywów trzeba będzie płacić corocznie, niezależnie od tego, czy rachunek wygeneruje zysk, czy stratę. Wszystkie formalności i płatności będą odpowiedzialnością inwestora. IKE/IKZE są w tym zakresie całkowicie bezobsługowe.
W ramach OKI zwolnienie od podatku od aktywów dotyczy tylko „aktywów kwalifikowanych”, czyli instrumentów denominowanych w polskich złotych. Kupno np. akcji Microsoftu oznacza opodatkowanie już od pierwszej zainwestowanej złotówki.
Kogo dotyczą OKI
OKI dostępne są tylko dla osób pełnoletnich, podczas gdy IKE może założyć już 16-latek z dochodami z pracy. Limit 100 000 złotych będzie zamrożony przez pierwsze trzy lata funkcjonowania OKI, podczas gdy limity wpłat na IKE/IKZE rosną corocznie.
Już teraz w ramach IKE/IKZE można rocznie ulokować do 67 824 złotych bez konieczności płacenia podatku Belki.
Powiązane
