Jak instytucje finansowe mogą wesprzeć obronność
Banki komercyjne coraz częściej angażują się w finansowanie polskiego przemysłu obronnego, wspierając inwestycje i gwarancje kontraktów, podczas gdy instytucje publiczne skupiają się na misyjnych programach rozwojowych.
Wielkość środków przeznaczanych na obronność i bezpieczeństwo w ostatnich latach bije wszelkie rekordy, ale większość pochodzi z budżetu państwa. Banki komercyjne zyskują coraz większe znaczenie w tym procesie, wspierając inwestycje i gwarancje kontraktów.
Podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach przedstawiciele banków i analityków dyskutowali o roli sektora prywatnego w modernizacji sił zbrojnych.
Bank Gospodarstwa Krajowego jest polskim bankiem rozwoju i właściwie można powiedzieć, że staję się polskim bankiem obronności.
BGK zarządza m.in. Funduszem Wsparcia Sił Zbrojnych i Funduszem Bezpieczeństwa i Obronności. Prezes Czekaj zaznaczył, że bank nie bał się ryzyka w finansowaniu działań na rzecz obronności, co potwierdziła historia budowy i polonizacji transportera Rosomak.
– Mamy dwa segmenty działalności banku: działalność własną oraz zarządzanie funduszami, jak Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, w tym nowopowstałą spółką Chrobry – dodał. Mirosław Czekaj zauważył, że BGK nie bał się ryzyka w finansowaniu działań na rzecz obronności.
Jednym z atutów banków komercyjnych jest możliwość szybkiego reagowania na potrzeby przedsiębiorstw i dopasowania instrumentów do konkretnej transakcji. mBank przez lata finansował polski przemysł obronny jako jeden z niewielu banków komercyjnych.
Chcemy nadal rozwijać to zaangażowanie.
Dyrektor Popiołek zwrócił uwagę, że obecnie istotna część zaangażowania banków komercyjnych w sektorze obronnym koncentruje się na gwarancjach oraz innych instrumentach zabezpieczających realizację kontraktów.
– Przy tak dużym strumieniu zamówień gwarancje mają kluczowe znaczenie. Rolą banku jest wskazanie, gdzie jego instrumenty mogą najlepiej wspierać realizację kontraktu i rozwój przedsiębiorstwa – mówił.
Bardzo interesującą przestrzenią do finansowania komercyjnego są projekty dual-use. Część przedsiębiorców otrzymuje kontrakty obronne na dwa lub trzy lata, ale inwestycje w nowe moce produkcyjne mają znacznie dłuższy horyzont.
Model podwójnego zastosowania zwiększa odporność firm, ponieważ pozwala wykorzystać technologie i majątek produkcyjny także na rynku cywilnym. Zdaniem ekspertów źródła publiczne i komercyjne nie powinny ze sobą konkurować, ale działać komplementarnie, nawzajem się uzupełniając.
Finansowanie publiczne jest finansowaniem w dużej mierze misyjnym, kołem zamachowym całego sektora obronnego. Natomiast nie oznacza to, że na finansowanie komercyjne brak jest miejsca w sektorze obronnym.
Według Adama Popłonkowskiego istnieje cały szereg obszarów, gdzie finansowanie komercyjne może spełnić cele i oczekiwania przedsiębiorców. Po pierwsze, to finansowanie obrotowe, które uzupełnia publiczne finansowanie inwestycyjne.
Po drugie, źródła komercyjne mogą stanowić źródło finansowania pomostowego, tam gdzie liczy się czas i szybkie uruchomienie środków. Po trzecie, wspomniane wcześniej wszelkiego rodzaju instrumenty pozabilansowe, np. gwarancje.
Po czwarte, finansowanie komercyjne jako dopełniające. Podstawę struktury finansowania stanowią środki publiczne jako najtańsze dostępne źródło kapitału, a komercyjne domykają całość montażu finansowego.
PFR Ventures, jako inwestor kapitałowy, może wspierać spółki działające w sektorze obronności, takie jak WB Electronics. W tym obszarze powołano program PFR Deep Tech, mający stymulować współpracę kapitału publicznego z kapitałem prywatnym.
Fundusze VC uwzględniają nie tylko Polskę, analizują więc projekty pod względem konkurencyjności w skali globalnej. To może pomóc wyskalować rozwiązania tworzone w kraju w przestrzeni konkurencji międzynarodowej.
Prezes PFR Ventures zaznaczyła, że kapitał to tylko jeden z potrzebnych elementów. Młode firmy z sektora obronności muszą mieć dostęp do świata instytucjonalnego, co umożliwia otwarcie drzwi do testowania produktów i usług wspólnie z wojskiem.
– Tak, to jest rola państwa, żeby stymulować ten rozwój. Jednocześnie nasz kapitał idzie zawsze w parze z prywatnym. Nie mówimy tu o dotacjach – kierujemy się też stopą zwrotu – odpowiedziała prezes PFR Ventures.
Prezes BGK zauważył, że rolą państwa jest wspieranie systemu, aby zwiększyć samodzielność, suwerenność, odporność państwa. Kapitał publiczny czasami zdejmuje też pewien poziom ryzyka i ułatwia wejście kapitałowi prywatnemu.
Perspektywy są obiecujące, ponieważ wiele technologii rozwijanych na potrzeby obronności znajduje później zastosowanie cywilne. Wchodzimy tam, gdzie uznajemy, że ryzyko jest akceptowalne.
Ekspertka PFR Ventures wskazała jako podstawowy, długoterminowy cel zmniejszenie skalę zależności sektora od finansowania publicznego i angażowanie więcej kapitału prywatnego.
Powiązane
