Henryk Pogorzelski z Nagrodą POLIN 2026. "Od ponad dwóch dekad przywraca pamięć o żydowskich mieszkańcach"

Do tegorocznej dwunastej edycji Nagrody POLIN nadesłano sześćdziesiąt zgłoszeń. Spośród pięciu finalistów wybrano laureatów nagrody głównej i dwóch wyróżnień.

Laureat Nagrody POLIN 2026, Henryk Pogorzelski, jest społecznikiem, regionalistą i niezależnym badaczem dziejów. Z wykształcenia chemik inżynier, z zamiłowania historyk od ponad dwóch dekad przywraca pamięć o żydowskich mieszkańcach Sokół i okolic.

Jego pracę wyróżniają skrupulatność źródłowa i skupienie na losach osób i rodzin dotkniętych Zagładą. Pogorzelski jest inicjatorem i współtwórcą polskiego wydania „Księgi pamięci gminy żydowskiej w Sokołach”, uzupełnionego o przypisy, indeksy i nieznane wcześniej świadectwa.

Dzięki kontaktom z ocalałymi i ich potomkami na całym świecie identyfikuje osoby na dawnych zdjęciach, uzupełnia biografie i przywraca imiona ofiar Zagłady. Jako pomysłodawca i fundator przyczynił się też do powstania w Sokałach muralu inspirowanego twórczością Marka Podwala.

Laureat otrzymał 30 tysięcy złotych

Henryk Pogorzelski na gali otrzymał statuetkę autorstwa Stanisława Zielińskiego oraz nagrodę finansową w wysokości 30 tysięcy złotych.

Dla wielu osób jego wieloletnia praca przywraca społeczności żydowskiej należne miejsce w historii regionu, a potomkom ocalałych pomaga odbudowywać więź z ziemią przodków.

Dwa wyróżnienia i Nagroda Specjalna

W tym roku kapituła przyznała również dwa wyróżnienia. Pierwsze otrzymała Krystyna Szter - animatorka kultury, opiekunka dawnej synagogi w Barczewie, od wielu lat zaangażowana w ochronę i popularyzację żydowskiego dziedzictwa Warmii.

Drugie wyróżnienie trafiło w ręce Magdaleny Czajki - społeczniczki, edukatorki, opiekunki cmentarza żydowskiego w Żelechowie. Jest również aktywistką w Sieci Forum Dialogu od lat zaangażowaną w przywracanie pamięci o żydowskich mieszkańcach miasta i ich wkładzie w lokalną historię.

Wyróżnione finalistki otrzymały statuetki oraz nagrody finansowe w wysokości 15 tysięcy zł.

Dyrektor Muzeum POLIN prof. Dariusz Stola przyznał także Nagrodę Specjalną. Jej laureatami są wolontariusze i wolontariuszki Muzeum POLIN za ich bezinteresowne zaangażowanie, dzięki któremu misja Muzeum POLIN każdego dnia dociera do kolejnych osób.