
Zdrowy europejski egoizm technologiczny. Jak wygrać wyścig z USA i Chinami?
Europa musi przewartościować priorytety w obliczu rewolucji AI i napięć geopolitycznych, aby utrzymać pozycję globalnego lidera innowacji.
Europa stoi w obliczu dekady, która zdefiniuje jej pozycję na globalnej mapie innowacji. Trwająca rewolucja w obszarze sztucznej inteligencji, napięcia geopolityczne oraz potrzeba uniezależnienia łańcuchów dostaw zmuszają Stary Kontynent do przewartościowania dotychczasowych priorytetów.
Podczas serii panelu eksperckiego na Made in Wrocław eksperci nakreślili mapę strategicznych technologii dla Europy. Choć Europa oddała pole Stanom Zjednoczonym i Chinom w segmencie produkcji procesorów oraz pamięci masowych, posiada potężny atut w postaci infrastruktury sieciowej.
Kluczowe technologie
Sztuczna inteligencja stała się technologią horyzontalną, obecną w telekomunikacji, inżynierii kwantowej i rozwiązaniach podwójnego zastosowania. Na liście technologii krytycznych dla bezpieczeństwa i suwerenności kontynentu kluczowe miejsca zajmują: technologie kosmiczne powiązane z obronnością, inżynieria kwantowa oraz biotechnologia i produkcja leków nowej generacji.
Straciliśmy dystans w obszarze chipów i pamięci na rzecz USA oraz Chin, ale Europa wciąż jest liderem w dziedzinie łączności. To właśnie ta domena jest dziś krytyczna dla rozwoju wydajnej infrastruktury pod systemy sztucznej inteligencji
Nowe inicjatywy
Odpowiedzią na te wyzwania stają się nowe inicjatywy unijne, m.in. Europejskie Obserwatorium Technologii Krytycznych oraz powstający kampus badawczy we Włoszech. W nadchodzącej perspektywie finansowej (2028–2034) kluczową rolę odegrają platforma STEP oraz Europejski Fundusz Konkurencyjności.
Zmienia się także podejście sektora publicznego do innowatorów. Państwo coraz częściej występuje w roli pierwszego klienta, testując i wdrażając rodzime technologie poprzez elastyczne procedury zakupowe, takie jak hakatony wdrożeniowe czy dialog konkurencyjny.
Fundamenty suwerenności
Z perspektywy europejskich dostawców technologii realna suwerenność musi opierać się na twardych fundamentach operacyjnych. Suwerenność cyfrowa Europy wymaga jednoczesnego oparcia się na czterech filarach: dynamicznym rozwoju AI, rozbudowie europejskiej infrastruktury, zaufanej chmurze oraz efektywnym zarządzaniu energią i chłodzeniem w centrach danych.
W złożonych środowiskach IT sukces wdrożenia zależy od trzech filarów: trafnego doboru use case'a, pełnej kontroli nad bezpiecznymi danymi oraz suwerenności procesów opartych na europejskiej infrastrukturze chmurowej. Wzorcowym przykładem europejskiej alternatywy jest rozwój polskiego dużego modelu językowego Bielik.