Od Orlenu przez InPost po Becherovkę i zbrojeniówkę. Polacy i Czesi: ten sojusz może zmienić układ sił w UE

Najnowszy raport Instytutu Sobieskiego pod tytułem „Tandem Polska–Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie” pokazuje, jak rośnie strategiczne partnerstwo, które ma potencjał, aby oddziaływać na całą gospodarkę Unii Europejskiej. Polska i Czechy to obok Niemiec dwa najbardziej uprzemysłowione kraje UE, z udziałem przemysłu w PKB odpowiednio 21,6% i 25,5%, przy średniej unijnej wynoszącej 19%.

Osiągnięty dotychczas poziom wymiany handlowej obu krajów stanowi zaledwie punkt wyjścia do zbudowania strategicznego partnerstwa. Jego rozwinięciem jest zawiązanie Polsko-Czeskiej Rady Biznesu, w której skład weszli m.in. przedstawiciele Allegro, PPF Group, Škoda Group, CSG, VeloBanku i Creotechu Instruments.

Przemysłowy tandem

Czeska i polska gospodarka charakteryzują się wyjątkowo wysokim poziomem uprzemysłowienia na tle UE. Z raportu Instytutu Sobieskiego wynika, że Polska i Czechy tworzą unikalne połączenie dużej skali rynkowej z wysoką efektywnością przemysłową. W relacjach obu państw wyraźnie widoczna jest jednak asymetria rynkowa, która zdaniem autorów raportu nie stanowi przeszkody, lecz kreuje naturalną przestrzeń dla wzajemnej ekspansji.

Polska i Czechy zgromadziły ogromny kapitał, ale wciąż zbyt mała jego część pracuje na rozwój naszych własnych technologii i przedsiębiorstw. Potrafimy tworzyć innowacyjne firmy, natomiast na etapie ich szybkiego wzrostu często oddajemy inicjatywę zagranicznym funduszom. Jeśli chcemy budować globalnych liderów, musimy stworzyć regionalny rynek kapitału, który będzie w stanie sfinansować ich rozwój.

Łączna wartość depozytów i aktywów inwestycyjnych w obu państwach sięga niemal 900 mld euro, z czego 694 mld euro to oszczędności leżące w bankach. W ciągu ostatnich dwóch dekad – od momentu wstąpienia obu państw do Unii Europejskiej w 2004 roku – roczna wartość wymiany handlowej między Polską a Czechami wzrosła ponad siedmiokrotnie, skacząc z poziomu 5,4 mld euro do 39 mld euro w 2025 roku.

Wzajemne inwestycje

Czeski biznes odgrywa dzisiaj coraz większą rolę w wielu strategicznych sektorach polskiej gospodarki. Najbardziej jaskrawym przykładem tej ekspansji jest działalność Grupy PPF, która stała się największym akcjonariuszem InPostu oraz kontroluje koncern Škoda Group, który zrealizował kontrakt na dostawę 37 nowoczesnych składów Metro Varsovia dla polskiej stolicy.

Czeski gigant zbrojeniowy Czechoslovak Group (CSG) sfinalizował przejęcie polskiej spółki DOMAR MS, wyspecjalizowanej w produkcji elementów dla branży obronnej, lotniczej i kosmicznej. Równie intensywny napływ funduszy obserwujemy na rynkach nieruchomości komercyjnych, gdzie fundusz INVESTIKA ulokował około 59% wartości swojego portfela nieruchomości właśnie nad Wisłą.

Jeszcze bardziej imponująco przedstawia się skala polskiej ekspansji inwestycyjnej na rynku czeskim, który jest 2. krajem lokowania polskich inwestycji bezpośrednich za granicą (19,2 mld zł w 2024 r.). Bezapelacyjnym liderem jest Grupa Orlen i jej Unipetrol, która zainwestowała w Czechach około 5 mld euro.

Nowa platforma współpracy

Podpisano list intencyjny powołujący do życia Polsko-Czeską Radę Biznesu. Przy jednym stole zasiadły zarządy osiemnastu liderów rynkowych obu państw, w tym liderów branżowych, takich jak Allegro, PPF Group, Škoda Group, CSG czy Eurowag.

Nowo powołana Rada ma nie być kolejnym martwym forum dyskusyjnym. Jej zadaniem jest stworzenie stałej i przejrzystej platformy współpracy dla przedsiębiorców, ukierunkowanej na stymulowanie wspólnych projektów przemysłowych i obronę transgranicznych łańcuchów dostaw w ramach strategii nazwanej przez ekspertów „MOST”.

Co najważniejsze z punktu widzenia rynku kapitałowego, organ ten zyska potężne kompetencje lobbingowe. Rada ma zająć się wypracowywaniem jednolitego stanowiska biznesu wobec władz państwowych w Warszawie i Pradze. Docelowo ma stać się silnym głosem środkowoeuropejskiego przemysłu na forum instytucji Unii Europejskiej.