Inwestycje z przeszkodami. Co utrudnia budowę obwodnic w Polsce?

Łódź stała się pierwszym miastem w Polsce z kompletnym ringiem drogowym, a Kraków planuje domknąć swój układ do końca 2026 roku.

Oddanie zachodniej obwodnicy S14 w lipcu 2023 roku zakończyło budowę ok. 112-kilometrowego układu wokół aglomeracji łódzkiej.

Dzięki temu kierowcy mogą ominąć centrum miasta, korzystając z połączeń z autostradami A1 i A2 oraz drogami ekspresowymi S8 i S14.

Kolejnym dużym miastem, które ma szansę poprawić przejazd wokół aglomeracji, jest Kraków.

Na przełomie listopada i grudnia 2026 roku planowane jest połączenie dróg S7 i S52 za pomocą łącznic węzła Mistrzejowice.

To domknie północną część układu obwodnic, co pozwoli kierowcom jadącym od strony Rzeszowa lub Katowic ominąć miasto po północnej lub południowej stronie.

Prof. Andrzej Szarata z Politechniki Krakowskiej zauważa, że jednym z najważniejszych warunków budowy obwodnic jest wcześniejsze zabezpieczenie odpowiedniego korytarza pod przyszłą trasę.

W gęsto zabudowanych miastach brak takiej rezerwy może znacznie utrudnić realizację inwestycji i przesunąć ją o kilka lat.

Kraków posiadał niezbędne korytarze drogowe, co znacznie ułatwiło budowę i pozwoliło na szybsze domknięcie układu.

Szczecin i inne miasta czekają na rozbudowę

Niewykluczone, że kolejnym miastem z własnym ringiem będzie Szczecin, który planuje Zachodnią Obwodnicę w ciągu drogi ekspresowej S6.

Całkowita długość planowanej trasy ma wynosić około 50 kilometrów, a jej koszt szacowany jest na 5,3 mld zł.

Najtrudniejszym elementem inwestycji będzie tunel pod Odrą o długości ok. 5 km.

Pierwsze dwa fragmenty mają zostać oddane w 2029 roku, a odcinek obejmujący tunel – w 2033 roku.

Nowa droga ma odciążyć istniejące trasy, usprawnić dojazd w kierunku Polic i ograniczyć ruch na obecnie obciążonych ciągach komunikacyjnych.

Nie wszystkie polskie aglomeracje mają kompletny układ obwodnicowy.

We Wrocławiu brakuje północnego fragmentu, a w Poznaniu i Lublinie pozostają luki po południowej stronie.

W Warszawie jednym z ważniejszych brakujących elementów pozostaje Wschodnia Obwodnica Warszawy w ciągu S17.

Jej brak sprawia, że część ruchu nadal musi korzystać z istniejącej sieci dróg, na których nakładają się codzienne dojazdy mieszkańców i przejazdy dalekobieżne.

Bydgoszcz posiada obwodnice w ciągu dróg szybkiego ruchu S5 i S10 od stron południowej, zachodniej i północnej.

Mimo to miasto lobbuje za dokończeniem pełnej obwodnicy od strony wschodniej, jednak to zadanie znajduje się w wyłącznej kompetencji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Prof. Andrzej Szarata podkreśla, że nawet kompletna obwodnica nie rozwiązuje wszystkich problemów komunikacyjnych.

Korki mogą utrzymywać się na węzłach i drogach dojazdowych, a rozwój przedmieść zwiększa liczbę codziennych podróży samochodem.

Ring daje jednak możliwość przeniesienia części ruchu poza najbardziej obciążone obszary, nie zastępując przy tym sprawnego transportu publicznego ani przemyślanego planowania przestrzennego.

Program budowy 100 obwodnic napotyka na przeszkody

Rozbudowa sieci drogowej to nie tylko ringi wokół aglomeracji, ale także mniejsze miasta.

Przyjęty w kwietniu 2021 roku rządowy Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020–2030 początkowo przewidywał 28 mld zł na około 820 kilometrów tras we wszystkich 16 województwach.

W każdym z województw do realizacji wybrane zostało od 4 do 9 obwodnic.

Tempo realizacji tych inwestycji zależy jednak od wielu czynników, takich jak przygotowanie dokumentacji, decyzje środowiskowe, wykupu gruntów, przetargów i przebiegu robót.

Część z tych obwodnic została już oddana do użytku, np. obwodnice Smolajn w ciągu DK51 (woj. warmińsko-mazurskie) oraz Brzezia w ciągu DK25 (woj. pomorskie).

Realizacja pozostałych przebiega dość powoli.

W Mazowieckim z 9 miast uczestniczących w programie budowy obwodnic, zrealizowały je tylko: Lipsko, Pułtusk i Siedlce.

Obwodnice Skaryszewa, Ciechanowa, Łącka, Ostrołęki, Sokołowa Podlaskiego i Zwolenia są na różnym etapie realizacji, ale realna data ich ukończenia to najwcześniej rok 2029.

W Małopolsce żadne z 7 miast objętych rządowym programem (Trzebinia, Maków Podhalański, Tarnów, Wadowice, Piwniczna, Nowy Targ, Limanowa) nie planuje ukończenia obwodnic przed 2030 rokiem.

Jan Machowski z krakowskiego magistratu podsumowuje, że na przeszkodzie stoi wiele czynników, np. sprawy własnościowe działek pod budowę obwodnic.

To powoduje olbrzymie zastoje, a sprawa jednego metra kwadratowego działki potrafiła wstrzymać budowę drogi czy chodnika czasem na wiele lat.

Z drugiej strony trudno się dziwić właścicielom działek, w końcu chodzi o ich własność.