Inauguracja Centrum Edukacyjnego im. Jana Karskiego. Maryja Kalesnikawa gościem specjalnym

W poniedziałek w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie odbyła się uroczystość inaugurująca działalność Centrum Edukacyjnego im. Jana Karskiego. Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza zorganizował międzynarodową konferencję pod hasłem „Odpowiedzialność w czasach próby”, podczas której gościem specjalną była białoruska opozycjonistka Maryja Kalesnikawa.

W wydarzeniu wzięli udział wybitne osobistości publiczne, w tym były premier i przewodniczący Parlamentu Europejskiego profesor Jerzy Buzek, filozof kultury profesor Andrzej Leder, dyrektor Muzeum Auschwitz-Birkenau doktor Piotr Cywiński oraz założycielka Fundacji Polskie Forum Migracyjne Agnieszka Kosowicz.

Kalesnikawa o wyborach

Maryja Kalesnikawa, zawodowa flecistka i była czołowa postać w sztabie bankiera Wiktara Babaryki, wystąpiła z przemówieniem zatytułowanym „Kiedy odpowiedzialność kosztuje. O wyborach, solidarności i człowieczeństwie”. W 2021 roku otrzymała nagrodę Spirit of Jan Karski Award za działalność „w duchu Jana Karskiego”.

Więzienie i wolność

Kalesnikawa została skazana w politycznym procesie na 11 lat więzienia. Po ponad pięciu latach, w grudniu 2025 roku, została zwolniona w wyniku negocjacji USA z reżimem Łukaszenki. Podkreśliła, że dla niej wybór nigdy nie był abstrakcyjną ideą, ale zawsze był związany z odpowiedzialnością za słowa i ludzi wokół niej.

Przypomniała o swoim zaangażowaniu w protesty po sfałszowanych wyborach i sytuacji na granicy, gdzie potargała swój paszport. - Potargałam swój paszport na granicy. Ludzie często pytają, dlaczego to zrobiłam. Rozumiałam doskonale, że konsekwencje mogą być niezwykle poważne. Wiedziałam jedno: nie chciałam porzucać swojego wyboru, ludzi, którzy mi zaufali, ani sprawy o którą razem walczyli - wspomniała.

Siostra i więźni

Białoruska opozycjonistka podkreśliła rolę swojej siostry Tatiany, która przez lata reprezentowała ją na arenie międzynarodowej. - Kiedy nie miałam głosu, ona była moim głosem. Kiedy nie miałam wolności, ona zabiegała o moją wolność. Tatiana jest moją bohaterką - powiedziała.

Kalesnikawa zwróciła uwagę na innych więźniów białoruskich łagrów. - Mogę spotykać się z rodziną, podróżować, tworzyć muzykę i pracować. Oni wciąż są pozbawieni tych możliwości. Ich bliscy wciąż czekają. Właśnie dlatego mój wybór nie kończy się wraz z moim uwolnieniem. Muszę wykorzystać odzyskaną wolność dla tych, którzy wciąż jej nie mają - podkreśliła.

Działalność centrum

Centrum Edukacyjne im. Jana Karskiego, którego siedziba znajduje się w Warszawie przy ulicy Andersa 20, będzie prowadzić szkolenia dla nauczycieli z zakresu edukacji obywatelskiej, historii oraz wiedzy o społeczeństwie. Dyrektor Instytutu Gabriela Narutowicza zapowiedział także opublikowanie raportów Karskiego - dokumentów opisujących sytuację na okupowanych przez III Rzeszę terenach Polski.